အိႏိၵယက သႀကၤန္သံခ်ပ္ကို လြမ္းတယ္ (ကိုညိဳ)

အခါသႀကၤန္ရက္ျမတ္နဲ႔ နီးလာၿပီဆိုေတာ့ ျမန္မာျပည္ထဲမွာ သႀကၤန္သီခ်င္းနဲ႔ ယိမ္းအက တိုက္တဲ့အသံေတြ၊ သံခ်ပ္ဝိုင္းေတာ္သားေတြရဲ႕ သံခ်ပ္ထိုးသံေတြ၊ စည္း၊ ဝါး၊ ဒိုး၊ လင္းကြင္းသံေတြနဲ႔ ၿမိဳင္ၿမိဳင္ဆိုင္ဆိုင္ရိွေရာ့မယ္ထင္ပါရဲ႕။ 

က်ေနာ္တို႔ အေဝးေရာက္ ျမန္မာေတြအဖို႔ မိခင္ေျမကိုအလြမ္းဆံုးအခ်ိန္ဟာ အခုလို အတာသႀကၤန္ကာလပဲျဖစ္တယ္။ သႀကၤန္သီခ်င္းေလးေတြနားေထာင္ၿပီး သႀကၤန္တြင္း လည္ပတ္ေပ်ာ္ျမဴးခဲ့ရတဲ့ လူငယ္ဘဝေလးကို ျပန္လည္ ျမည္းစမ္းခ်င္လာတယ္။ ၿပီးေတာ့ ျပည္ပမွာေနထိုင္ခဲ့စဥ္ မိမိတို႔႐ိုးရာသႀကၤန္ပဲြေတာ္ကို မေမ့မေလွ်ာ့က်င္းပခဲ့ၾကသလို သႀကၤန္သံခ်ပ္ေတြနဲ႔ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ရဲ႕ ကေဘာက္ခ်ိ၊ ကေဘာက္ခ်ာ အျဖစ္သနစ္ေတြကို လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ေလွာင္ေျပာင္ခဲ့ၾကတာလည္း သတိတရျဖစ္မိတယ္။ 

သို႔ဆိုလွ်င္ ... (Mr Burma)

ေခြး ႏိုင္ငံေရး နဲ႔ ေခြး သံခင္းတမန္ခင္း (ညီေစာလြင္)

အမွန္ကေတာ့ ဇာတ္လမ္းထဲမွာ ေခြးက ကန္႔လန္႔ ကန္႔လန္႔ ကန္႔လန္႔နဲ႔ ပါရတာပါ၊ ႏုိင္ငံအႀကီးအကဲေတြရဲ႕ ေခြးမွပဲ ႏုိင္ငံေရးနဲ႔ သံခင္းတမန္ခင္းထဲကို ပါႏိုင္မွာေပါ့။

ဆုိၾကပါစို႔။ သမၼတေဟာင္း ေဂ်ာ့ဒဗလ်ဴ ဘုရွ္က သူနဲ႔ ေခတ္ၿပိဳင္ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြ၊ ထင္ရွားသူေတြရဲ႕ ဆီေဆး ပံုတူေတြ လူမသိေအာင္ ေရးဆြဲထားၿပီး အခုရက္္ပုိင္းမွာ ပန္းခ်ီျပပြဲလုိက္ေတာ့ ႏိုင္ငံတကာ ထိပ္တန္း သတင္းတပုဒ္ျဖစ္သြားတယ္။ ႐ုိး႐ိုး ပုံတူေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ တဦးခ်င္းအေပၚ သူ ခံစားမိသလို ေရးဆြဲထားပါတယ္။ 

ဥပမာ အီရတ္စစ္ပြဲမွာ တိုက္ေဖာ္တုိက္ဖက္ျဖစ္တဲ့ တုိနီဘလဲကို ယံုၾကည္ခ်က္အေပၚ ရပ္တည္တဲ့သူ၊ ယံုၾကည္အားကိုးေလာက္တဲ့ မိတ္ေဆြေကာင္းဆုိတဲ့ ခံစားခ်က္နဲ႔ ေရးဆြဲခဲ့တယ္လို႔ ေျပာတယ္၊ တိဘက္ဘုန္းေတာ္ႀကီး ဒလုိင္းလားမား ဆုိရင္လည္း အလြန္ ဂ႐ုဏထားတတ္သူဆုိတဲ့ ခံစားခ်က္နဲ႔ ေရးဆြဲခဲ့တာ စသျဖင့္ ေျပာထားပါတယ္။ အာဖဂန္ သမၼတ ဟာမစ္ခါဇိုင္းရဲ႕ပံုကေတာ့ စုိးရိမ္ပူပန္ေန မ်က္ႏွာမ်ဳိးနဲ႔ ေတြ႔ရပါတယ္။ တျခား ေခါင္းေဆာင္ေတြကိုလည္း ခံစားခ်က္အမ်ဳိးမ်ဳိးနဲ႔ ေရးဆြဲထားပါတယ္။ ထားပါေတာ့။ 

ရန္ကုန္ (ေနေဇာ္ႏိုင္)

ပင္လယ္ကူးသေဘၤာႀကီးေတြ
ကတၱရာလမ္းေပၚ ထိုးအန္ထားေတာ့
ကားႀကိဳကားၾကားထဲ
လူတစ္ေယာက္ ေကြ႔ေကာက္ျဖစ္သန္းသြားပံု
ရန္ခုန္လို႔ မရေတာ့ဘူး
လမ္းေတြငတ္ေနတဲ့ ၿမိဳ႕တစ္ၿမိဳ႕မွာ။

ေနေဇာ္ႏိုင္ 
၂၀၁၄ ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလ၊ သရဖူမဂၢဇင္း

ေခတ္သစ္ ဘုရားကိုးဆူဆရာ (ကာတြန္း ေအာင္ေမာ္)

သန္းေခါင္စာရင္း၊ ဖုိးလျပည့္၊ ေဒၚစု ႏွစ္ေယာက္၊ အုိင္ဒန္တတီ နဲ႔ ႏိုင္ငံမ႐ွိတဲ့ေကာင္ (စတုတၳပုိင္း)

၁၉၉၆-၇ ေလာက္မွာ ထုိင္းနယ္စပ္နား ျပန္ကပ္ရတယ္...။ ၁၉၉၇ ႏွစ္ကုန္ခါနီးေလာက္မွာ ေဒါက္တာႏိုင္ေအာင္နဲ႔ ႏုိင္ငံျခား သြားရမတဲ့...။ ဒီေနရာမွာ ငုိအားထက္ ရယ္အားသန္ ျဖစ္ရပ္မွန္ကေလးတခုကုိ... ျပန္ေျပာစရာက ႐ွိလာျပန္ေရာ...။ မကဒတ မွာ ႏုိင္ငံျခားသြားဖုိ႔ ဗဟုိေကာ္မတီက ပထမဆုံး တရားဝင္အေ႐ြးခံရတဲ့ ၃ ေယာက္ထဲမွာ က်ေနာ္ ပါတယ္..။ ၁၉၈၉ ခုႏွစ္၊ ေမ-ဇြန္ေလာက္ အဲဒီအခ်ိန္က ေရေက်ာ္စခန္း၊ တပ္ရင္း ၂၀၇ မွာလုပ္တဲ့ အစည္းအေဝးကေပါ့...။ 

ေျပာရရင္ က်ေနာ္က အဲဒီအခ်ိန္မွာ ဗဟုိေကာ္မတီဝင္ေတာင္ တင္းျပည့္က်ပ္ျပည့္ မျဖစ္ေသးပါဘူး...။ အဲဒီတုန္းက တည္ဆဲ မကဒတ ဖြဲ႔စည္းပုံအေျခခံဥပေဒအရ နယ္ေျမေကာ္မတီမ်ားရဲ႕ ဥကၠ႒ နဲ႔ ဒုဥကၠ႒ ႏွစ္ဦးစီဟာ အလုိအေလ်ာက္ ဗဟုိေကာ္မတီဝင္ ျဖစ္ရမယ္တဲ့...။ ခုေခတ္စကားနဲ႔ေျပာရင္ “ေအဘီေျခဥ စီစီ” ေတြေပါ့ဗ်ာ...။ အဲဒီလုိနဲ႔ မကဒတ ေကအဲန္ယူနယ္ေျမ ေကာ္မတီ ဥကၠ႒ က်ေနာ္နဲ႔ ဒုဥကၠ႒ ဦးေအာင္ခင္တုုိ႔ ၂ ေယာက္ ေရေက်ာ္ဗဟုိေကာ္မတီ အစည္းအေဝး တက္ခြင့္ရတာပါ။ ဥကၠ႒ ကုိထြန္းေအာင္ေက်ာ္ နဲ႔ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴး ကုိသန္းဝင္း လက္ထက္မွာေပါ့...။ ထားပါေတာ့... သူတုိ႔ေတြ အပါအဝင္ က်န္ေခါင္းေဆာင္ အေတာ္မ်ားမ်ားသာ တတိယႏိုင္ငံေရာက္ကုန္ၾကေရာ မွတ္မွတ္ရရ အဲဒီေခတ္မွာ တခါမွလည္း မတခါ ခဲ့ရပါဘူး...။

ပုဂၢိဳလ္စဲြ ႏိုင္ငံေရးမွ အဖြဲ႔အစည္းအေျချပဳ ႏိုင္ငံေရးသို႔

ဒီတပတ္ ျမန္မာ့မ်က္ေမွာက္ေရးရာအစီအစဥ္မွာ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးမွာ လူပုဂၢိဳလ္ေရးဆန္တဲ့ ႏိုင္ငံေရးကေန အဖြဲ႔အစည္းအေျချပဳတဲ့ ႏုိင္ငံေရး ျဖစ္တည္ေျပာင္းလဲလာႏိုင္မယ့္ အေျခအေန၊ အလားအလာတုိ႔ကို ျမန္မာ့အေရးေလ့လာ ေစာင့္ၾကည့္ေနသူ ဝါရွင္တန္ဒီစီ Georgetown တကၠသိုလ္မွ ပါေမာကၡ David Steinberg နဲ႔ ဦးေက်ာ္ဇံသာ တုိ႔ ေဆြးေႏြးသံုးသပ္ထားပါတယ္။ 

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပဖို႔ဆိုတာ တႏွစ္ပဲလုိပါေတာ့တယ္။ ဒါေပမဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ဘယ္လို ႏိုင္ငံအေၾကာင္းအရာေတြ၊ ဘယ္လို issue ေတြကို ဘယ္လုိကိုင္တြယ္မယ္ဆိုတဲ့ ေျပာသံဆုိသံကို သိပ္မၾကားရဘဲနဲ႔ ဘယ္သူနဲ႔ ဘယ္သူဟာ မဟာမိတ္ဖြဲ႔ၾကတယ္။ ဘယ္သူနဲ႔ဘယ္သူဟာ သိပ္မတည့္ၾကဘူး။ ဘယ္သူနဲ႔ဘယ္သူ ၿပိဳင္မယ္စသျဖင့္ ဒီလူပုဂၢိဳလ္ေရးရာေတြပဲ လႊမ္းမိုးေနတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ တနည္းအားျဖင့္ေျပာရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕လက္ရွိႏိုင္ငံေရးဟာ personalized politics ျဖစ္ေနတယ္။ Institutionalized politics ျဖစ္မေနပါဘူး။ အဲဒါ ဘာေၾကာင့္လို႔... 

Prof. Steinberg ။ ။ ဒါကေတာ့ ဟိုအစကတည္းက ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးဟာ ပုဂၢိဳလ္ေရးနဲ႔အာဏာ ဆက္စပ္ေနပါတယ္။ ဒီနုိင္ငံရဲ႕အာဏာဆုိတာ လူပုဂၢိဳလ္အေပၚ သိပ္ကိုမူတည္ေနပါတယ္။ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းေတြဟာ ပိုမိုရင့္ၾကပ္တဲ့ ႏိုင္ငံေရးစနစ္ကို ေရာက္ရွိလာတာနဲ႔အမွ် အာဏာဆုိတာ အဖြဲ႔အစည္းကို အေျခခံလာတတ္ပါတယ္။ အံုနဲ႔က်င္းနဲ႔ ျဖစ္လာတတ္ပါတယ္။

သန္းေခါင္စာရင္း၊ ဖုိးလျပည့္၊ ေဒၚစု ႏွစ္ေယာက္၊ အုိင္ဒန္တတီ နဲ႔ ႏိုင္ငံမ႐ွိတဲ့ေကာင္ (တတိယပုိင္း)

အုိ င္ ဒ န္ တ တီ 

အုိင္ဒန္တတီကုိ New Oxford American Dictionary ထဲမွာ ဒီလုိ အဓိပၸာယ္ ဖြင့္ထားတာပဲ...။ 

identity |īˈdentitē| 
noun ( pl. identities ) 
1 the fact of being who or what a person or thing is: he knows the identity of the bombers | she believes she is the victim of mistaken identity. 
• the characteristics determining this: attempts to define a distinct Canadian identity. 
• [ as modifier ] chiefly Brit.(of an object) serving to establish who the holder, owner, or wearer is by bearing their name and often other details such as a signature or photograph: an identity card. 
2 a close similarity or affinity: the initiative created an identity between the city and the suburbs. 
3 Mathematics (also identity operation )a transformation that leaves an object unchanged. 
• (also identity element )an element of a set that, if combined with another element by a specified binary operation, leaves that element unchanged. 
4 Mathematics the equality of two expressions for all values of the quantities expressed by letters, or an equation expressing this, e.g., ( x + 1)2 = x 2 + 2 x + 1. ORIGIN late 16th cent. (in the sense ‘quality of being identical’): from late Latin identitas, from Latin idem ‘same.’ 

ငယ္ငယ္တုန္းက အၿငိမ့္ထဲက လူ႐ႊင္ေတာ္ေတြပ်က္သလုိ “ဟ... လူကုိယ္တုိင္လာတာပဲ... မပုတင္ လုိေသးလုိ႔လားကြ...” လုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔ အျမဲေျပာေလ့... ေနာက္ေလ့႐ွိတာ မွတ္မိေနတယ္...။ 

အိမ္မွာ က်ေနာ္ အငယ္ဆုံး...။ က်ေနာ္ ၁၂ ႏွစ္ျပည့္ခါနီးေတာ့ မပုတင္ အေၾကာင္းစ ၾကားဖူးတယ္...။ ေမြးဇာတိ ေတာၿမိဳ႕ေလး တၿမိဳ႕ကေန နည္းနည္းႀကီးတဲ့ နယ္ၿမိဳ႕တၿမိဳ႕မွာေျပာင္းၿပီး ၆ တန္းတက္ေတာ့ မပုတင္ လုပ္ရမတဲ့...။ လုပ္ေပါ့...။ ဒါေပမယ့္ ဒီမွာမရဘူး... ေမြးတဲ့ၿမိဳ႕မွာျပန္လုပ္ရမတဲ့...။ ေအး... ဒါဆုိလည္း ျပန္ေပါ့...။ က်ေနာ္နဲ႔ က်ေနာ့္ အထက္ကေကာင္... အေမနဲ႔အတူတူ ေမာ္ေတာ္စီးၿပီး ျပန္လာ... ေနာက္ ျမင္းလွည္းစီးၿပီး ၿမိဳ႕နယ္႐ုံးစုိက္ရာ ၿမိဳ႕ႀကီးကုိသြား...။ ၁ ရက္နဲ႔ မၿပီး... ၂ ရက္နဲ႔ မၿပီး... ေထာက္ခံစာ တခုၿပီးတခုေတာင္း... ဓာတ္ပုံ ၂ ခါျပန္႐ုိက္...။ (အေၾကာင္းျပခ်က္ အကုန္လုံးေတာ့လည္း မမွတ္မိဘူး... ဒါေပမယ့္ ဆံပင္႐ွည္ေနလုိ႔ဆုိၿပီး ေအာင္ဆန္းေက ေ႐ွ႕တလက္မ ေနာက္ေျပာင္ညႇပ္ၿပီး ျပန္႐ုိက္ရတာေတာ့ မွတ္မိတယ္...)။ ေထာက္ခံစာက အက်င့္စာရိတၱေကာင္းေၾကာင္းလည္း ပါတယ္...။ 

သန္းေခါင္စာရင္း၊ ဖုိးလျပည့္၊ ေဒၚစု ႏွစ္ေယာက္၊ အုိင္ဒန္တတီ နဲ႔ ႏုိင္ငံမ႐ွိတဲ့ေကာင္ (ဒုတိယပုိင္း)

ေ ဒၚ စု ႏွ စ္ ေ ယာ က္ 

ပ ထ မ ေ ဒၚ စု 

ဥ႐ုေဝလေတာမွာ ေနတုန္းကပဲ။ က်ေနာ္တုိ႔ေတာင္ေပၚကုိ ေစ်းလာလာေရာင္းတဲ့ ေအာက္က်င္းက ေဈးသည္ေတြ ႐ွိတယ္...။ ငါးေျခာက္ငါးျခမ္းေတြ... အခ်ဳိမႈန္႔နဲ႔ ဟင္းခတ္အေမႊးအႀကိဳင္ေတြ... မုန္႔ပဲသားေရစာေတြ... တခါတေလလည္း အဝတ္အထည္ေတြ... အိမ္အသုံးအေဆာင္ပစၥည္းေတြ... ဒါမွမဟုတ္လည္း ေတာင္ေပၚက ေအာ္ဒါမွာတဲ့ တုိလီမုိလီေတြ တပုိင္တႏိုင္ သယ္ပုိး ႐ြက္ထမ္းၿပီးတက္လာ...။ တခ်ဳိ႕ဆုိ အိမ္မုိးသြပ္၊ သံ၊ ဘိလပ္ေျမ၊ ထုံး စတဲ့ အိမ္ေဆာက္ပစၥည္းေတြအထိ ထမ္းတက္ၾကတယ္...။ ေတာင္ေပၚကေန ရာသီအလုိက္ထြက္တဲ့ ဒညင္းတုိ႔၊ ဖာလာတုိ႔၊ ေကာ္ဖီတုိ႔... စသျဖင့္ေတြကုိ ျပန္သယ္ဆင္းသြားၾကေပါ့ေလ...။ ေငြနဲ႔ အေရာင္းအဝယ္လုပ္သလုိ ကုန္ပစၥည္းခ်င္းဖလွယ္တဲ့ ဘာတာစနစ္ကုိလည္း တြင္တြင္က်ယ္က်ယ္ က်င့္သုံးၾကပါတယ္...။ 

ဒီေဈးသည္အမ်ားစုက ေဒသခံေတြနဲ႔ရင္းသလုိ က်ေနာ္တုိ႔နဲ႔လည္း သိေနၾကပါတယ္...။ တခ်ဳိ႕ဆုိ က်ေနာ္တုိ႔ ရဲေဘာ္တခ်ဳိ႕ကုိေတာင္ ေအာက္က်င္း သူတုိ႔႐ြာေတြအထိ တာဝန္ခံ အလည္ေခၚသြားတဲ့အထိ ရင္းႏွီးၾကပါတယ္...။ အလားတူ အဲဒီေဒသမွာ အျမဲလႈပ္႐ွားတဲ့ ရန္သူ႔တပ္ကသူေတြနဲ႔လည္း မ်က္မွန္းတန္းၾက၊ သိၾကတာေပါ့...။ တခါတေလလည္း ဒီေဈးသည္ေတြထဲမွာ ရန္သူေမြးထားတဲ့သူေတြ... သတင္းေပးေတြ ပါလာတတ္တယ္ ...။ ဒီလုိပဲ က်ေနာ္တုိ႔ဘက္ကလည္း တတ္ႏိုင္သမွ် ဒီေစ်းသည္ေတြကုိ ကုိယ့္လူျဖစ္ေအာင္ စည္း႐ုံးၾကရတာေပါ့..။ ေအာက္က်င္းသတင္း၊ ရန္သူတပ္သတင္း၊ ႐ြာေတြထဲက ရန္သူ႔သတင္းေပးေတြ၊ အျခား ႏုိင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး သတင္းေတြကုိလည္း သူတုိ႔ကေနတဆင့္ စုံစမ္းေထာက္လွမ္းၾကရတာေပါ့...။

အရွိန္ေလ်ာ့ပါဦး... (ကာတြန္း ေမာင္ေမာင္ေဖာင္တိန္)