ကာတြန္း ဟန္ေလးရဲ႕ လက္ရာတခ်ဳိ႕

ကြၽန္ေတာ္ သေဘာမတူပါ ခင္ဗ်ား (ေဇာ္ေဇာ္ေအာင္)

ဒီမိုကေရစီဟာ အယူအဆေတြ ယုံၾကည္ခ်က္ေတြကို အျမဲဖြင့္ေပးထားတယ္။ အထူးသျဖင့္ သေဘာကြဲၾကတာေတြ မတူၾကတာေတြကို ဖြင့္ေပးထားတယ္။ 

ကားလ္ေပါ့ပ္ပါး 
(Karl Popper နဲ႔ ‘Encouner’ မဂၢဇင္း၊ ေမလ ၁၉၇၂ အင္တာဗ်ဴး စာ ၁၃-၁၈)

လူတုိင္းမွာ လြတ္လပ္စြာထင္ျမင္ယူဆခြင့္ႏွင့္ ထိုထင္ျမင္ယူဆခ်က္ကို လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ ရွိသည္။

အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး ေၾကညာစာတမ္း အပုိဒ္ ၁၉ 

ကြၽန္ေတာ္တို႔မွာ အခြင့္အေရးေတြရွိတယ္။ အဲဒီအခြင့္အေရးေတြဟာ လက္ရွိအစိုးရနဲ႔ အမွီအခိုကင္းတယ္၊ အစိုးရက သိမ္းယူလို႔လည္း မရဘူး။ အဲဒီအခြင့္အေရးေတြဟာ ဒီမိုကေရစီရဲ႕ အုတ္ျမစ္ေတြ ျဖစ္တယ္။ ဘာေတြလဲဆိုေတာ့ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္၊ လြတ္လပ္စြာ စူးစမ္းခြင့္၊ လြတ္လပ္စြာ အသင္းအပင္းဖြဲ႕ခြင့္၊ လြတ္လပ္စြာ အခ်င္းခ်င္း ဆက္သြယ္ခြင့္ …။

ေဒးဗစ္ဘီသမ္ ‘ဒီမိုကေရစီ’ 
(David Beetham, ‘Democracy’, One world, Oxford, 2005, စာ ၁၂-၁၃) 

ေလာကပါလတရား အရင္သင္ေပးမယ္ … (ကာတြန္း ေစာငို)

ဒီမိုကေရစီအုတ္ျမစ္ခိုင္မာဖို႔ ဒီလိုလုပ္ၾကရမယ္ (ထက္ေအာင္)

"က်ည္ဆန္တေတာင့္ ေစ်းႏႈန္း၊ ေလာင္ခ်ာသီးတစ္လံုးရဲ႕ ေစ်းႏႈန္းေတြ၊ အဖမဲ့သားေတြ၊ သားမဲ့ မိခင္ေတြ၊ ဒုကၡသည္ေတြ၊ ကေလးေတြ၊ အမ်ဳိးသမီးေတြ ဒါေတြအားလံုးဟာ ျပည္တြင္းစစ္ရဲ႕အက်ဳိးဆက္ေတြပါပဲ။ ဘယ္ဘက္ကပဲျဖစ္ျဖစ္ ပစ္လိုက္တဲ့ က်ည္ဆန္ေတြရဲ႕တန္ဖိုးေတြနဲ႔ စာသင္ေက်ာင္းေတြ၊ ေဆးေပးခန္းေတြ ေဆာက္ေပးလိုက္ရင္ တုိင္းျပည္ရဲ႕ လိုအပ္ေနတဲ့က႑ျဖစ္တဲ့ ပညာေရးနဲ႔ က်န္းမာေရးက႑ေတြမွာ ဘယ္ေလာက္မ်ား အက်ဳိးေက်းဇူးမ်ားလိုက္မလဲဆိုတာ ..."

ဆႏၵမျပရင္ ေခတ္မမီဘူး 

ေနာက္ဆံုးေဆာင္းပါးေရးၿပီးတဲ့ေနာက္ပိုင္း စာမေရးျဖစ္တာ ေတာ္ေတာ္ေလးကိုၾကာသြားတဲ့အတြက္ ကၽြန္ေတာ့္ရဲ႕ စာဖတ္ပရိတ္သတ္မ်ားနဲ႔ ညီအစ္ကိုေမာင္ႏွမမ်ားကို အရင္ဆံုး ေတာင္းပန္စကားေျပာပါရေစ။

‘ဒီမိုကေရစီေတြ ရမယ္ဝယ္ၾကဦးမလား’ ဆိုတဲ့ေဆာင္းပါးမွာေတာ့ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္တာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး နည္းဥပေဒေတြကို အရင္ဆံုး ျပဳျပင္ဖို႔လုပ္ရမယ္ဆိုတာ ေျပာျပခဲ့ၿပီးပါၿပီ။ ဒီကိစၥမွာေတာ႔ သေဘာထားေတြ၊ အျမင္ေတြ လြတ္လပ္စြာ ကြဲလြဲခြင့္ရွိပါတယ္။ ဒီကေန႔ အေၾကာင္းအရာအမ်ဳိးမ်ဳိးနဲ႔ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္တဲ့သူေတြ ျမန္မာႏိုင္ငံအႏွ႔ံအျပားမွာ ဒုနဲ႔ေဒးပါပဲ။ အင္တာနက္စာမ်က္ႏွာေတြနဲ႔ ဂ်ာနယ္စာမ်က္ႏွာေတြမွာဆိုရင္လည္း ဆႏၵျပတဲ႔သတင္းမပါရင္ ေခတ္မမီေတာ့သလိုပဲ။

ရဲရဲေျပာ ရဲရဲေရး 

လူဆိုတာ လိုအင္ဆႏၵအမ်ားဆံုးသတၱဝါပါ။ အျမဲတမ္း တခုခုကိုေတာ့ လိုအပ္ေနၾကပါတယ္။ အခုလက္ရွိအေျခအေနမွာ ျပည္သူေတြ ဘယ္ေလာက္လုပ္ပိုင္ခြင့္ရွိေနၿပီလဲ။ ခုလိုအေျခအေနနဲ႔ အခ်ိန္အခါမ်ဳိးမွာ အစိုးရကေကာ ဘယ္ေလာက္ အတိုင္းအတာအထိ လြတ္လပ္ခြင့္ေပးထားၿပီလဲ။ အစိုးရရဲ႕ႏိုင္ငံေရးကစားကြက္က ဘာလဲ။ အတိုက္အခံ ဒီမိုကရက္ေတြ ဘယ္ေလာက္မ်ား စည္းလံုးေနၾကၿပီလဲ အစရွိတဲ့ ႏိုင္ငံေရးအေရြ႕၊ ႏိုင္ငံေရးအလွည့္အေျပာင္းေတြကို သတိထား ေစာင့္ၾကည့္ရမွာျဖစ္တယ္။

မဂၤလာပါ ႏွစ္သစ္ (သစ္ေကာင္းအိမ္)

နံနက္လင္းေတာ့
ေရပုပ္ေျမာင္းထဲ
ကြန္ဒံုးအေဟာင္းလို ေပါေလာေမ်ာလို႔။

ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္က
ဆဒမ္ဟူစိန္ကို ႀကိဳးမိန္႔ေပးခဲ့တယ္
အာဏာရွင္စနစ္ကို ႀကိဳးမေပးႏိုင္ေသးဘူး
ေငြၾကာယံမွာ
ေသြးပြက္ပြက္လွ်ံခဲ့တယ္
ငမိုးရိပ္ေခ်ာင္းမွာ
 သံဃာေတာ္႐ုပ္အေလာင္းေတြ
ေမ်ာခဲ့တယ္

တိရိစာၦန္႐ံုထဲက
ေတာ႐ိုင္းသတၱဝါေတြကို
လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ေပးခ်င္တယ္
လူ႔တိရိစာၦန္ေတြကို ျခံခတ္ၿပီး ျပပြဲလုပ္မယ္

အမွတ္မရခ်င္ေသာ အမွတ္တရမ်ား (ခင္ၿငိမ္းသစ္)

အက်ဥ္းေထာင္ဟုဆိုလိုက္သည္ႏွင့္ အားလံုးက လူဆိုး၊ လူမိုက္မ်ားအား လိမၼာယဥ္ေက်းေစရန္ ခ်ဳပ္ေႏွာင္ထားရေသာ ေနရာအျဖစ္ ခ်က္ခ်င္းသေဘာေပါက္ၾကေလ့ရိွပါသည္။ ထိုေနရာ၌ မိမိ၏ ယံုၾကည္ခ်က္ေၾကာင့္ ႏွစ္ရွည္လမ်ား အက်ဥ္းခ်ခံထားရသူေတြရိွေနေၾကာင္းကိုေတာ့ အမ်ားျပည္သူသိလာၾကသည္မွာ မၾကာျမင့္ေသးပါ။ ထိုသူမ်ားအား နိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား ဟု အမ်ားျပည္သူမွ သတ္မွတ္ၾကၿပီး အာဏာရအစိုးရကေတာ့ ယံုၾကည္ခ်က္အက်ဥ္းသား ဟု ေခၚေဝၚသတ္မွတ္ပါသည္။

မည္သို႔ပင္ ေခၚေဝၚသတ္မွတ္ပါေစ၊ အက်ဥ္းေထာင္မ်ားအတြင္းရိွ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ား၏ တစ္ေန႔တာမွာ ျပင္းရိၿငီးေငြ႔ဖြယ္ရာ တန္ဖိုးမဲ့ ကုန္ဆံုးသြားေလ့ရိွပါသည္။ မနက္ ၅ နာရီခဲြၿပီဆိုသည္ႏွင့္ “ပံုစံ” ဟု အသံကုန္ ေအာ္ဟစ္သံၾကားရၿပီးေနာက္ ပခံုးထက္၌ ၾကယ္ပြင့္တပ္ထားေသာ အရာရိွတစ္ေယာက္က အက်ဥ္းသားမ်ားကို လိုက္လံစစ္ေဆးေလ့ရိွ၏။ ထိုသို႔စစ္ေဆးျခင္းသည္ ေထာင္မဖြင့္မီႏွင့္ ေထာင္မပိတ္မီ အက်ဥ္းသား ျပည့္မျပည့္ စစ္ေဆးျခင္းလည္း ျဖစ္ပါသည္။ မည္သို႔ဆိုပါေစ ထိုသို႔စစ္ေဆးျခင္းက ေထာင္က်ေနသူတစ္ေယာက္အတြက္ ေန႔တစ္ေန႔၏အစ ျဖစ္ပါသည္။

ေနာက္ျပန္လွည့္ရင္ ... (ကာတြန္း ေအာင္ေမာ္)

ဥပကနဲ႔ မဆာဝါ

အကူးအေျပာင္းကို စမ္းသပ္သည့္ ျပႆနာတစ္ရပ္ (ေဖျမင့္)

ဒီမုိကေရစီ အကူးအေျပာင္းကို ေစာင့္ၾကည့္ၾကသူမ်ားအတြက္ ရတက္မေအးစရာ ျပႆနာတစ္ခု မၾကာမီက ေပၚေပါက္ခဲ့သည္။

လက္ပံေတာင္းေတာင္ ေၾကးနီစီမံကိန္းကုိ အေၾကာင္းျပဳ၍ ျဖစ္ေပၚေသာ ျပႆနာ။

ေၾကးနီစီမံကိန္းေၾကာင့္ ထိခုိက္နစ္နာေသာ ေဒသခံျပည္သူမ်ား၊ ၎တုိ႔အား ေထာက္ထားစာနာကာ ႐ုိင္းပင္းကူညီၾကသူမ်ား၊ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈမရွိေသာ သယံဇာတေရာင္းခ်မႈကိစၥကို မလိုလား မႏွစ္သက္သူမ်ား၊ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိခုိက္မႈကို ဆန္႔က်င္သူမ်ားႏွင့္ အျခားတက္ႂကြလႈပ္ရွားသူမ်ားက ကန္႔ကြက္ေတာင္းဆုိ ဆႏၵျပၾကသည္။ ယင္းအား အာဏာပိုင္တုိ႔က အၾကမ္းပတမ္းႏွိပ္ကြပ္ရာ ႐ုပ္ပ်က္ဆင္းပ်က္ အေနအထားမ်ား ျဖစ္ေပၚခဲ့သည္။

ယခုအခါ စုံစမ္းေရးေကာ္မရွင္တစ္ရပ္ ဖြဲ႔စည္းတာဝန္ေပးထားၿပီး၊ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရေသာ သံဃာေတာ္မ်ားအားလည္း တာဝန္ရွိသူတုိ႔ဘက္က ဝန္ခ်ေတာင္းပန္ခဲ့၍ ပဋိပကၡသည္ ယာယီ ၿငိမ္းေအးလ်က္ရွိသည္။ သုိ႔ေသာ္ ျပႆနာကား မၿပီးေသးေပ။

ဥမကြဲ၊ သိုက္မပ်က္ …(ကာတြန္း ေအာင္ေမာ္)