ပဒိုမန္းရွာ (သို႔မဟုတ္) ခ်စ္သူမ်ားေန႔မွာ အမွတ္ရတဲ့သူ (ေနသြင္)

ဗမာျဖစ္ေသာ ကၽြန္ေတာ္႔အတြက္ အေလးစားရဆံုးေခါင္းေဆာင္မ်ားထဲမွ “ပဒိုမန္းရွာ” 

၂၀၀၈ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၁၄ ရက္ ၊ ညေန ၄ နာရီခြဲ။ 

“ပဒိုမန္းရွာ လုပ္ၾကံခံလုိက္ရတယ္ ဆိုဗ်” 

အြန္လုိင္းမွာ သူငယ္ခ်င္းတေယာက္က က်ေနာ့္ကို လွမ္းေမးတယ္။ 

“ဟာ ... မဟုတ္တာဗ်ာ” 

က်ေနာ္ ဒီေလာက္ပဲ အေၾကာင္းျပန္ႏုိင္ပါတယ္။ စိတ္ထဲမွာေတာ့ နည္းနည္း ထိတ္သြားတာ အမွန္ပါပဲ။ မဲေဆာက္က သူငယ္ခ်င္းတေယာက္ဆီ ဖုန္းေခၚၾကည့္ေတာ့ က်ေနာ္က ဘာမွ မေမးခင္မွာပဲ ... 

“ၾကားၿပီးေရာ့ေပါ့” တဲ့။ 

“ဟာ ... ဒါျဖင့္ သြားၿပီေပါ့” 

ႏုိင္ငံေရး အည့ံသံသရာ (ညီေစာလြင္)

“ကၽြႏု္ပ္တို႔ေတြဟာ အတိတ္ရဲ႕ ထုတ္ကုန္ေတြပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ အတိတ္ရဲ႕အက်ဥ္းသားေတြေတာ့ မျဖစ္ရပါဘူး။” (ရစ္ခ္ဝရန္၊ အေမရိကန္ စာေရးဆရာ) 

လူေတြဟာ ကိုယ္လုပ္ဖူးတာ၊ လုပ္တတ္တာကိုပဲ ေကာင္းေကာင္း၊ ညံ့ညံ့ ထပ္တလဲလဲ လုပ္ၾကတာ မ်ားပါတယ္။ မေကာင္းတာကို ထပ္တလဲလဲ လုပ္တာကေတာ့ ကိုယ့္အတြက္လည္း ဆုိး၊ ကိုယ္ပတ္ဝန္းက်င္အတြက္လည္း ဆုိးပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေဖာက္ထြက္စဥ္းစားလုပ္ကိုင္သူက ရွားပါတယ္။ 

ဒီအေၾကာင္းကို ပညာေရးစနစ္နဲ႔ ဥပမာေပးခ်င္ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ မ်ဳိးဆက္က ပညာေရး ညံ့တယ္၊ ဘာေၾကာင့္ ညံ့လဲဆုိေတာ့ ပညာေရးစနစ္ ညံ့တယ္။ ဆရာေတြ ညံ့တယ္၊ တပည့္ေတြ ညံ့တယ္၊ ဒါေပမယ့္ ဇာတ္လမ္းက အဲဒီမွာ မရပ္ဘူး၊ ည့ံတဲ့ တပည့္ေတြက ဆရာေတြျဖစ္ေတာ့ ေနာက္ထပ္ တပည့္ညံ့ေတြကိုေမြးၿပီး အဲဒီ တပည့္ညံ့ေတြဟာ ဆရာညံ့ေတြ ထပ္ျဖစ္ၿပီး တပည့္ညံ့ေတြကို ထပ္ခါထပ္ခါ ေမြးေနေတာ့တယ္၊၊ အညံ့သံသရာ ျဖစ္သြားတယ္။ မ်ဳိးဆက္ေတြ တဆက္ၿပီးတဆက္ ည့ံဆင္းသြားေတာ့တယ္။ 

သစၥာေဖာက္ေလာ၊ ကယ္တင္ရွင္ေလာ (ညီေစာလြင္)

စစ္ေထာက္လွမ္းေရးအႀကီးအကဲ ဘဝကလာတဲ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး အဒဲ ဖာ့တက္ အယ္ စီစီဟာ သူ႔ကို သူေကာင္းျပဳတဲ့ အရွင္သခင္ကို သစၥာေဖာက္ခဲ့ဖူးတယ္၊ အခုတခါ အီဂ်စ္ေတာ္လွန္ေရးကို သစၥာေဖာက္ၿပီး ေခတ္သစ္ ဖာ႐ိုဘုရင္ႀကီးပဲ ျဖစ္လာေလမလား ဆုိတာကေတာ့ ဘယ္သူမွ တတ္အပ္မသိႏိုင္ေသးပါဘူး။ 

မိတ္ေဆြေတြနဲ႔ မိသားစုဝင္ေတြၾကားထဲမွာ စကားနည္းၿပီး ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ျပတ္သားသူအေနနဲ႔ သိၾကတဲ့ လက္ရွိ အသက္ ၅၉ ႏွစ္အရြယ္ အဒဲ ဖာ့တက္ အယ္ စီစီ ကို မႏွစ္ ဇူလုိင္လအထိ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား မသိရၾကေသးပါဘူး။ စီစီဟာ အီဂ်စ္မွာ ဒီမုိကေရစီနည္းက် ေရြးေကာက္ခံရတဲ့ အစၥလာမၼစ္ သမၼတ မြတ္ဟာမက္ ေမာ္စီကို ရာထူးကေန ျဖဳတ္ခ်ခဲ့တယ္။ သမၼတ ေမာ္စီကိုဆန္႔က်င္တဲ့ ဆႏၵျပပြဲေၾကာင့္ စစ္တပ္ကဝင္ခဲ့ရေပမယ့္ ႏုိင္ငံေရး ရည္မွန္းခ်က္မရွိပါဘူးလို႔ အစပိုင္းမွာ ေျပာခဲ့တယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ လူႀကိဳက္မ်ားတာကိုသိလာေတာ့ စစ္ဦးခ်ဳပ္ စီစီက တပ္ကထြက္ၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲဝင္ေတာ့မယ္လို႔ မတ္လမွာ ေၾကညာခဲ့တယ္။ 

က်ေနာ့္ အေဖ၊ သၾကၤန္ႏွင့္ လက္ေဝွ႔ပြဲ (ညီေစာလြင္)

က်ေနာ္ လက္ေဝွ႔ပြဲကို နတ္ပြဲေတြေလာက္ မႀကိဳက္ပါဘူး၊ တကယ္ မၾကည္ခ်င္တာပါ။ ထိုးၾက၊ က်ိတ္ၾက၊ ေသြးထြက္သံယိုျဖစ္တာကို မၾကည္ခ်င္လို႔... ဘာညာ… အဲ့လိုလည္း မဟုတ္ဘူး။ လက္ေဝွ႔ပြဲမွာ တီးတဲ့ ဆုိင္းဝုိင္းသံကို မႀကိဳက္တာ၊ ထုိးပံုကို မႀကိဳက္တာ။ အလြန္ပ်င္းစရာေကာင္းတယ္လို႔ က်ေနာ္ ထင္တယ္။ လက္ေဝွ႔ပြဲက ေတာ္ေတာ္န႔ဲ မၿပီးေတာ့ဘူး၊ တပြဲခ်င္းလည္း ၾကာတယ္။ ကာကြယ္ေနတာ၊ ေရွာင္ေနတာနဲ႔ ေတာ္ေတာ္နဲ႔လည္း ခ်က္ေကာင္းကို မထိဘူး၊ နာမည္ႀကီးေလ ပိုပ်င္းစရာေကာင္းေလလို႔ ထင္တယ္။ ၾကည့္ရတာ အားမရဘူး၊ အရွိန္ရမယ္ ရွိေသး၊ သံေခ်ာင္းသံၾကားၿပီး နားခ်ိန္ကို ေရာက္သြားျပန္ေရာ…။ ဒါေၾကာင့္ လက္ေဝွ႔ပြဲကို က်ေနာ္ မၾကည့္ခ်င္ဘူး။ 

လက္ေဝွ႔ပြဲထက္စာရင္ နတ္ပြဲကမွ သီခ်င္းသံက ၿမိဳင္ၿမိဳင္နဲ႔ နတ္ကေတာ္ႀကီးေတြ “အက” နဲ႔ “အဟဲ” က ေပ်ာ္စရာေကာင္းတယ္လို႔ က်ေနာ္ ထင္တယ္။ အဆင္ေျပရင္ ငွက္ေပ်ာသီးလည္း စားရေသးတယ္။ ဒါေပမယ့္ ငယ္ငယ္က သၾကၤန္ေရာက္တုိင္း လက္ေဝွ႔ပြဲ အျမဲၾကည့္ရတယ္။ က်ေနာ့္ အေဖ့ေၾကာင့္ပါ။ က်ေနာ့္အေဖက သၾကၤန္ပိုးရွိတယ္လုိ႔ ေျပာရမယ္။ သၾကၤန္နီးလာရင္ ေဇာ္ဝမ္းသီခ်င္းအေခြေတြ ဝယ္တတ္တယ္။ အထက္တန္းေက်ာင္းသားဘဝမွာ သၾကၤန္မွာ အျပင္ထြက္္မလည္တဲ့ က်ေနာ့္ကို အျပင္ထြက္ဖုိ႔ တိုက္တြန္းတတ္တယ္။ 

မ်ဳိး႐ိုး အေမြခံ ႏုိင္ငံေရး အိႏၵိယမွာ က်ဆံုးေတာ့မလား (ညီေစာလြင္)

ဒီေန႔ ကမၻာမွာ ေန႐ူး- ဂႏၵီ မ်ဳိးဆက္လို အ႐ိုက္အရာ ဆက္ခံတဲ့ ႏုိင္ငံေရးမ်ဳိးကို မေတြ႔ရေတာ့ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ အိႏၵိယမွာေတာ့ ၁၉၄၇ ခုႏွစ္မွာ ၿဗိတိသ်လက္ေအာက္ကေန အိႏၵိယ လြတ္လပ္ေရးရခဲ့တဲ့အခ်ိန္ကစလို႔ အိႏၵိယႏုိင္ငံကို ေန႐ူး မိသားစုထဲက တေယာက္မဟုတ္ တေယာက္က အဓိက အခန္းက႑က ဦးေဆာင္လာခဲ့တာပါ။ အိႏၵိယရဲ႕ ဒီႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲဟာ ကမၻာ့လူဦးေရအမ်ားဆံုး အိႏၵိယႏိုင္ငံမွာ မ်ဳိး႐ိုးစဥ္ဆက္ ႏိုင္ငံေရး ဆက္ၿပီး ရွင္သန္ႏိုင္မလား၊ က်ဆံုးမလားဆုိတာကို မွတ္ေက်ာက္တင္ပါလိ့မ္မယ္။

ေန႐ူး-ဂႏၵီ မ်ဳိးဆက္ရဲ႕ အညြန္႔အဖူး ရာအူး ဂႏၵီဟာ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ကြန္ဂရက္ပါတီအႏိုင္ရဖို႔ ခက္ခက္ခဲခဲ ဦးေဆာင္ေနရပါတယ္။ ၿပိဳင္ဘက္ ဟိႏၵဴ အမ်ဳိးသားေရးဝါဒီ နရိန္ ျဒာ မိုးဒီ ေခါင္းေဆာင္တဲ့ ဘီေဂ်ပီ ပါတီအေပၚ လူႀကိဳက္မ်ားေနတယ္။ လက္ရွိ ကြန္ဂရက္ပါတီေခါင္းေဆာင္တဲ့ အစိုးရလက္ထက္မွာ အဂတိလိုက္စားမႈေတြ ထူေျပာေနတာနဲ႔ တုိင္းျပည္စီးပြားေရး ေႏွးေကြးေနတာေၾကာင့္ လူထုေထာက္ခံမႈ က်ဆင္းေနပါတယ္။ အိႏၵိယႏုိင္ငံေရးမွာ ဆယ္စုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ရွင္သန္အားေကာင္းလာခဲ့တ့ဲ မ်ဳိး႐ိုးစဥ္ဆက္ ႏိုင္ငံေရးကို ျပည္သူ႔အဆံုးအျဖတ္ ခံယူရပါေတာ့မယ္။ ရာအူး ဂႏၵီဟာ အိႏၵိယရဲ႕ ပထမဆံုး ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ျဖစ္တဲ့ ေန႐ူးရဲ႕ ျမစ္ေတာ္သူ ျဖစ္ပါတယ္။ အႀကိဳစစ္တမ္းေတြအရေတာ့ ဒီေရြးေကာက္ပြဲမွာ ကြန္ဂရက္ပါတီဟာ သမုိင္းမွာ အဆိုးရြားဆံုး အေနအထားနဲ႔႐ံႈးမယ့္ အေနအထားမွာ က်ဆင္းေနပါတယ္။ 

ေခြး ႏိုင္ငံေရး နဲ႔ ေခြး သံခင္းတမန္ခင္း (ညီေစာလြင္)

အမွန္ကေတာ့ ဇာတ္လမ္းထဲမွာ ေခြးက ကန္႔လန္႔ ကန္႔လန္႔ ကန္႔လန္႔နဲ႔ ပါရတာပါ၊ ႏုိင္ငံအႀကီးအကဲေတြရဲ႕ ေခြးမွပဲ ႏုိင္ငံေရးနဲ႔ သံခင္းတမန္ခင္းထဲကို ပါႏိုင္မွာေပါ့။

ဆုိၾကပါစို႔။ သမၼတေဟာင္း ေဂ်ာ့ဒဗလ်ဴ ဘုရွ္က သူနဲ႔ ေခတ္ၿပိဳင္ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြ၊ ထင္ရွားသူေတြရဲ႕ ဆီေဆး ပံုတူေတြ လူမသိေအာင္ ေရးဆြဲထားၿပီး အခုရက္္ပုိင္းမွာ ပန္းခ်ီျပပြဲလုိက္ေတာ့ ႏိုင္ငံတကာ ထိပ္တန္း သတင္းတပုဒ္ျဖစ္သြားတယ္။ ႐ုိး႐ိုး ပုံတူေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ တဦးခ်င္းအေပၚ သူ ခံစားမိသလို ေရးဆြဲထားပါတယ္။ 

ဥပမာ အီရတ္စစ္ပြဲမွာ တိုက္ေဖာ္တုိက္ဖက္ျဖစ္တဲ့ တုိနီဘလဲကို ယံုၾကည္ခ်က္အေပၚ ရပ္တည္တဲ့သူ၊ ယံုၾကည္အားကိုးေလာက္တဲ့ မိတ္ေဆြေကာင္းဆုိတဲ့ ခံစားခ်က္နဲ႔ ေရးဆြဲခဲ့တယ္လို႔ ေျပာတယ္၊ တိဘက္ဘုန္းေတာ္ႀကီး ဒလုိင္းလားမား ဆုိရင္လည္း အလြန္ ဂ႐ုဏထားတတ္သူဆုိတဲ့ ခံစားခ်က္နဲ႔ ေရးဆြဲခဲ့တာ စသျဖင့္ ေျပာထားပါတယ္။ အာဖဂန္ သမၼတ ဟာမစ္ခါဇိုင္းရဲ႕ပံုကေတာ့ စုိးရိမ္ပူပန္ေန မ်က္ႏွာမ်ဳိးနဲ႔ ေတြ႔ရပါတယ္။ တျခား ေခါင္းေဆာင္ေတြကိုလည္း ခံစားခ်က္အမ်ဳိးမ်ဳိးနဲ႔ ေရးဆြဲထားပါတယ္။ ထားပါေတာ့။ 

လူႀကီးလူေကာင္းအထာ၊ ဂိုဏ္းစတားအထာႏွင့္ လမ္းသရဲအထာ (ညီေစာလြင္)

ဒီမုိကေရစီနဲ႔ အသားမက်ေသးတဲ့ ႏိုင္ငံေတြမွာ ေနာက္ဆံုးေပၚေရာဂါကေတာ့ လႊတ္ေတာ္ကို ျပန္ေပးဆြဲတာပါပဲ။ အရင္က အတုိက္အခံႏိုင္ငံေရးသမားေတြကို အက်ဥ္းခ် ျပန္ေပးဆြဲတဲ့ ဇာတ္ကြက္ေနရာမွာ လႊတ္ေတာ္ကိုျပန္ေပးဆြဲတဲ့ ႏုိင္ငံေရးယဥ္ေက်းမႈတရပ္ ထြန္းကားလာပါတယ္၊ ကေမၻာဒီးယား၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္တို႔မွာေပၚေပါက္ေနတ့ဲ ဆႏၵျပပြဲေတြဟာလည္း ဒီေရာဂါကေန ျဖစ္လာတာပါပဲ။ ဒီဇာတ္လမ္းအရ ႏိုင္ငံေရးဇာတ္ေကာင္ေတြထဲမွာ ဇာတ္ေကာင္ႏွစ္မ်ဳိး ေပၚပါတယ္။ တမ်ဳိးက လူႀကီးလူေကာင္းအထာျဖစ္ၿပီး၊ ေနာက္တမ်ဳိးက လမ္းသရဲအထာ ျဖစ္ပါတယ္။ 

ထုိင္း အတုိက္အခံေခါင္းေဆာင္ အဘိဇစ္ ဝိခ်ာခ်ီဝနဲ႔ ကေမၻာဒီးယား အတုိက္အခံ ဆမ္းရိန္စီတို႔ကို လူႀကီးလူေကာင္းအထာ (တနည္း) ပညာတတ္အထာ (intellectual style) နဲ႔ ႏုိင္ငံေရးသမားေတြလို႔ ဆုိႏုိင္ပါတယ္။ အဘိဇစ္က ယူေကမွာ ေမြးၿပီး Oxford မွာ ေက်ာင္းတက္ခဲ့တယ္။ ဆမ္းရိန္းစီ ကေတာ့ ျပင္သစ္မွာအေနမ်ားၿပီး ျပင္သစ္ႏိုင္ငံေရးသမားလို လူႀကီးလူေကာင္းဆန္လြန္းသူ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလုိနဲ႔ ဂုိဏ္းစတားအထာနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြနဲ႔ ယွဥ္တဲ့ပြဲမွာ သူတို႔ ႏွစ္ေယာက္စလံုး ႐ႈံးသြားပါတယ္။

အေျပာင္းအလဲဆီကို ဦးတည္ေနတဲ့ အင္ဒိုနီးရွား (ညီေစာလြင္)

အခုတေခါက္ ဂ်ာကာတာမွာေတြ႔ရတဲ့ လူေတြရဲ႕မ်က္ႏွာကို ဖတ္ၾကည့္ရသေလာက္၊ သူတုိ႔ စကားေတြကို နားေထာင္ၾကည့္ရသေလာက္ သူတို႔ေတြ အေျပာင္းအလဲတခုအတြက္ ဆႏၵျပင္းျပေနၾကတယ္။ မီဒီယာသမားေတြ၊ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြ၊ လူထုအေျချပဳ အဖြဲ႔အစည္းေတြက ေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ႕စကားေတြထဲမွာ သူတုိ႔ေတြ ေနာက္တဆင့္ အေျပာင္းအလဲအတြက္ ဘယ္ေလာက္အထိ စိတ္အားဓာတ္သန္ေနသလဲဆုိတာ ေပၚလြင္ေနတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲက လပိုင္းေလာက္ပဲ လိုေတာ့တာန႔ဲလည္း ဆုိင္ပါတယ္။ 

အင္ဒိုနီးရွားမွာ ေရွ႕ႏွစ္ ဧၿပီလထဲမွာ ပါလီမန္ ေရြးေကာက္ပြဲေတြက်င္းပၿပီး ေနာက္ထပ္ႏွစ္လၾကာရင္ သမၼတ ေရြးေကာက္ပြဲေတြ က်င္းပဖို႔ ရွိေနတယ္။ သမၼတ ေရြးပြဲအတြက္ ထိပ္ဆံုးကေျပးေနတဲ့လူေတြစာရင္းမွာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္း ဝရန္တို အပါအဝင္ ဆူဟာတိုေခတ္က လူေဟာင္းေတြက အမ်ားစုျဖစ္ေနတယ္။ အင္ဒိုနီးရွား ဒီမုိကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးက ၁၅ ႏွစ္ရွိလာေပမယ့္ အခုအထိ သမၼတကေန၊ ႏုိင္ငံေရးပါတီအသီးသီးက ေခါင္းေဆာင္ေတြအထိ ဆူဟာတိုေခတ္ကလူေတြက လႊမ္းမိုးေနတုန္းပါပဲ။ ထူးျခားတာက အာဏာရွင္စနစ္က လူေဟာင္းေတြဟာ ဒီမုိကေရစီ၊ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ၊ သန္႔႔ရွင္းေသာ အစိုးရ၊ ေကာင္းမြန္ေသာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ဆိုတာေတြကို တြင္တြင္ေျပာၾကေနၾကတယ္။ တကယ္တမ္း Transparency International ရဲ႕ အဂတိလိုက္စားမႈ အညြန္းကိန္းမွာ အင္ဒိုနီးရွားရဲ႕အမွတ္စဥ္က ၁၇၄ ႏုိင္ငံမွာ အမွတ္စဥ္ ၁၁၈ ေနရာမွာပဲ ရွိပါတယ္။ 

သီတင္းကၽြတ္ ေဝဒနာ (ညီေစာလြင္)

"သီတင္းကၽြတ္"ဆုိတဲ့ စကားလံုး ႏုတ္က ေရရြတ္မိတယ္ဆုိရင္ က်ေနာ္ အျမဲတမ္း သတိရတဲ့ လူတေယာက္ရွိတယ္... က်ေနာ့္ ဦးရီးတေယာက္ကိုပါ... သူက ဟာသေျပာတယ္။ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ေနတယ္။ တခါမွာ သူေျပာတဲ့အေၾကာင္းက မူလတန္းမွာ သင္ရတဲ့ အလကၤာေလးတပုဒ္နဲ႔ပတ္သက္ပါတယ္။ 

သီ- တင္း- ကၽြတ္- ၿပီ ... 
မိုး- ေလ- ကင္း- လြတ္- ေတာ့မည္ ... 
မီး- ပံုး- ပ်ံ- လႊတ္- ၾက- ရေအာင္ 
မီး-စာ ကို ေရနံဆြတ္ပါ ... 
မႈုိင္း- ဝ- မွ- လႊတ္- ပါ ... ဆုိတဲ့ အလကၤာေလးပါ။ 

အဲဒီ အလကၤာထဲက "သီ-တင္း-ကၽြတ္-ၿပီ" ဆုိတာ "သီ-တင္း-ကၽြတ္-ၿပီ" ဆိုတဲ့ အသံထြက္အတုိင္းပဲဆုိခဲ့ေပမယ့္ ဘာမွ နားမလည္ခဲ့ဘူးတဲ့။ ႀကီးလာေတာ့မွ "သီ-တင္း-ကၽြတ္-ၿပီ" ဆုိတာ "သဒင္းဂၽြတ္" ကိုေျပာမွန္း နားလည္သြားတယ္လို႔ ေျပာရင္း ရယ္ေနတယ္။

ျပန္စဥ္းစားၾကည့္ေတာ့ က်ေနာ္လည္း က်ေနာ့္ ဦးရီးနဲ႔ အတူတူပါပဲ။

ကမၻာႀကီးႏွင့္ ငါတုိ႔ ခ်ိတ္လု ခ်ိတ္ခင္ (ညီေစာလြင္)

လာအုိကို လြန္ခဲ့တဲ့ သံုးေလးႏွစ္က ႏွစ္ေခါက္ေရာက္ခဲ့တယ္၊ ဒီတေခါက္ ျပန္ေရာက္ေတာ့ ဘာထူးလဲဆုိေတာ့ ျမန္မာေတြ ဗီဇာမလိုေတာ့တာပါပဲ၊ အေနာက္တုိင္းသားေတြ ဗီဇာေဖာင္ျဖည့္၊ ဓာတ္ပံုကပ္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ကိုယ္တို႔ကေတာ့ ေခါင္းေမာ့ရင္ေကာ့လို႔ေပါ့။ ကိုယ္တို႔က အာဆီယံႏိုင္ငံက လူေတြေလ၊ ျမန္မာျဖစ္ရတာ ဒီတခါေတာ့ ဂုဏ္ယူလုိက္မိတယ္။ အာဆီယံအဖြဲ႔ဝင္ျဖစ္ရတာ လာအုိသြားတဲ့ ခရီးမွာေတာ့ ဂုဏ္ယူေနမိတယ္။

ကိုယ့္လိုပဲ ဂုဏ္ယူေနတဲ့ ေနာက္တေယာက္ကေတာ့ ဖိလစ္ပိုင္က ခ်ာတိတ္တေယာက္။ သူက အသက္ ၉ ႏွစ္ကတည္းက ထုိင္းကို မိဘေတြနဲ႔ ေရာက္ေနတယ္။ အခု အသက္ ၂၄ ႏွစ္၊ ထုိင္းစကားကို ေရေရလည္လည္ေျပာတယ္။ အဂၤလိပ္စကားကိုလည္း ကရားေရလႊတ္ေျပာတယ္။ ခ်င္းမုိင္ မယ္က်ဳိ႕တကၠသိုလ္က ေက်ာင္းၿပီးတယ္။ သူ႔အေဖဆီက အဂၤလိပ္စာကို သင္တယ္တဲ့၊ သူ႔အေဖက အဂၤလိပ္စာ ဆရာ၊ ထုိင္းမွာက ဖိလစ္ပိုင္က အဂၤလိပ္စာဆရာေတြ အေတာ္မ်ားသကိုး။ ဖိလစ္ပိုင္ဆရာေတြက အေနာက္တုိင္းသားေတြထက္စာရင္ ေစ်းေပါတယ္ေလ၊ ျမန္မာေတြလိုပဲ ေအာက္ေျခသိမ္း အလုပ္လုပ္တဲ့ ဖိလစ္ပိုင္ေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ေရႊျမန္မာေတြကေတာ့ ထုိင္းမွာ သန္းနဲ႔ ခ်ီသလုိ၊ ဖိလစ္ပို္င္ေတြကေတာ့ ေသာင္းဂဏန္း၊ အလြန္ဆံုး သိန္းဂဏန္းေလာက္ ရိွိပါလိမ့္မယ္။ အာဆီယံႏုိင္ငံအခ်င္းခ်င္း လူေတြ၊ ကုန္စည္ေတြ၊ ပညာေတြ ကူးလူးဆက္ဆံေနၾကတာ ၾကာခဲ့့ပါၿပီ။ လာအိုခရီးမွာ အံ့ၾသသြားတာက တယ္လီဖုန္းကိစၥဗ်၊ အရင္က က်ေနာ္တို႔ လာအုိေရာက္လုိ႔ ထုိင္းဘက္ကိ္ု ဖုန္းေခၚခ်င္ရင္ ျမစ္ေဘးကို သြားရတယ္။ ဖုန္းက မိတခ်က္ မမိတခ်က္ေပါ့၊ အခု အဲ့လို မဟုတ္ေတာ့ပါဘူး၊ ထုိင္းဘက္ကေန လာအုိဘက္ကိ္ု ကူးသြားတာနဲ႔ ကုိယ့္ဖုန္းက Dtac ဖုန္းဆုိရင္ မက္ေဆ့ဝင္လာမယ္။

ဒီမုိကေရစီပ်ဳိးပင္ (၅) - ညီေစာလြင္

အလုပ္ျဖစ္တဲ့ ျပည္သူ႔ဝန္ထမ္းစနစ္ (Usable Bureaucracy) ဒီမုိကေရစီအသြင္ကူးေျပာင္းေရးျဖစ္စဥ္မွာ မွားယြင္း႐ံုသာမက အႏၱရာယ္ရွိတဲ့ အယူအဆ တရပ္ကေတာ့ တဦးခ်င္း လြတ္လပ္မႈကို ေဘာင္ခ်ဲ႕ယူဖို႔အတြက္ အစိုးရရဲ႕အာဏာ သက္ေရာက္မႈေဘာင္ကို ခ်ဳံ႕ပစ္ဖို႔ လိုအပ္တယ္ဆုိတဲ့ စဥ္းစားခ်က္ပါပဲ။ စစ္ေအးကာလ တေလွ်ာက္လံုးနဲ႔ စစ္ေအး အလြန္ကာလမွာ လူႀကိဳက္မ်ားတဲ့ အယူအဆလို႔လည္း ဆုိႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ စစ္ေအး အလြန္ေခတ္ ဒီမုိကေရစီအသြင္ကူးေျပာင္းတဲ့ ႏုိင္ငံေတြကိုရဲ႕အေျခအေနကို ဓမၼဓိဌာန္က်က် ေလ့လာတဲ့အခါမွာေတာ့ ဒီအယူအဆဟာ လက္ေတြ႔မွာ မွားယြင္တယ္ဆုိတာကို ပညာရွင္ေတြက ေတြ႔ရွိၿပီး ျပန္လည္သံုးသပ္လာၾကတယ္။

အစိုးရ အာဏာနဲ႔ပတ္သက္လာရင္ ေယ်ဘုယ်အေနနဲ႔ (၁) တရားမဲ့ အာဏာစက္ (Despotic Power) နဲ႔ (၂) တရားသျဖင့္ အာဏာစက္ (Infrastructural Power) ဆုိၿပီး ႏွစ္မ်ဳိးခြဲျမင္ဖို႔ လိုပါတယ္။ ဒီမိုကေရစီအေျခက်ေနတဲ့ႏိုင္ငံေတြကို ၾကည့္တဲ့အခါ တရားသျဖင့္ အာဏာစက္ရဲ႕ သက္ေရာက္မႈက ျပည္သူေတြရဲ႕ ေန႔စဥ္ဘဝေတြထဲအထိ ထုိးေဖာက္ျဖန္႔က်က္ေနတာကို ေတြ႔ႏုိင္ပါတယ္။ ႏုိင္ငံသားတေယာက္ ေမြးတဲ့အခ်ိန္ကေန ေသတဲ့အခ်ိန္အထိ (ဥပမာ ပညာေရးမွတ္တမ္း၊ ထိမ္ျမားလက္ထပ္ျခင္း၊ အိမ္ေထာင္ကြဲျခင္း။ အသက္ေမြးမႈ၊ ဝင္ေငြ၊ အိမ္ပိုင္၊ ကားပိုင္၊ ျပည္ဝင္ျပည္ထြက္၊ ဒုစ႐ိုက္မႈ စသျဖင့္) အစိုးရရဲ႕မ်က္စိေအာက္ကေန မလြတ္ပါဘူး။

ဒီမုိကေရစီပ်ဳိးပင္ (၄) - ညီေစာလြင္

တရားဥပေဒ စိုးမုိးတဲ့ႏိုင္ငံ (Rechtsstaat) တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမွာ ကြန္ျမဴနစ္ပါတီရဲ႕ ေပၚလစ္ဗ်ဴရုိေဟာင္း ဘိုရွီလိုင္ကို ခံု႐ံုးတင္တဲ့အမႈဟာ ကမၻာ့မီဒီယာေတြမွာ ထိပ္တန္းသတင္းျဖစ္ခဲ့တယ္။ သမၼတ ရွီဂ်င္းပင္ ဦးေဆာင္တဲ့ အစိုးရတက္လာတဲ့ေနာက္ပိုင္း တ႐ုတ္ႏုိင္ငံမွာ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးဆုိတဲ့အသံေတြကို ပိုလို႔ က်ယ္က်ယ္ေလာင္ေလာင္ ၾကားလာရတယ္။ အဂတိလုိက္စားမႈ၊ အာဏာအလြဲသံုးစားမႈ စြပ္စြဲခ်က္ေတြနဲ႔ ထိပ္တန္းအရာရွိေတြကို ခံု႐ံုးတင္ၿပီး ႏွစ္ရွည္ေထာင္ဒဏ္ေတြခ်ေနတာ ေတြ႔လာရတယ္။ ဆိုလိုတာက ဒီေန႔ ေခတ္မွာ ႏုိင္ငံေရးစနစ္နဲ႔ပတ္သက္လို႔၊ ဒီမုိကေရစီနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ မူကြဲမ်ဳိးစံု၊ စီးပြားေရးစနစ္နဲ႔ပတ္သက္လို႔ မူကြဲမ်ဳိးစံု ရွိေနေပမယ့္ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရး အယူအဆကို ဆန္႔က်င္ၿပီး ျငင္းခ်က္ထုတ္မယ့္ ႏုိင္ငံရယ္လို႔ မရွိသေလာက္ပါပဲ။

တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးနဲ႔ လစ္ဘရယ္ ဒီမုိကေရစီကို ခြဲျခားလို႔မရပါဘူး။ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးဟာ လစ္ဘရယ္ ဒီမုိကေရစီမွာ အေရးႀကီးတဲ့ တဦးခ်င္းအခြင့္အေရး (individual rights) ကို အာမခံေပးႏိုင္တယ္။ ရင့္က်က္တဲ့ ဒီမုိကေရစီအဆင့္ကို တက္လွမ္းႏိုင္ဖို႔ ဆိုရင္ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္း၊ နိုင္ငံေရးအဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ႕ လုိအပ္တဲ့ လြတ္လပ္မႈအတုိင္းအတာကို တရားဥပေဒနဲ႔ အာမခံရတယ္။ အေရးပါတဲ့အုပ္စုေတြအားလံုး (အထူးသျဖင့္ ဒီမုိကေရစီနည္းက် ေရြးေကာက္ခံရတဲ့ အစိုးရ၊ ႏုိင္ငံေတာ္ ယႏၱရားေတြ အားလံုး) ဟာ တရားဥပေဒနဲ႔ လိုက္နာေဆာင္ရြက္ရတယ္။

ဟတ္လုိင္းသမား ေဒါက္တာလြဏ္းေဆြ (ညီေစာလြင္)

နယ္စပ္မွာ ႏွစ္တခ်ဳိ႕ ဝင္ကူခဲ့ဖူးတဲ့ လစဥ္ထုတ္ သတင္းစာက ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲအႀကိဳမွာ ဘြိဳင္းေကာက္ ဆိုတဲ့ အပတ္စဥ္စာေစာင္ ထုတ္တယ္။ ေရြးေကာက္ပဲြ သပိတ္ေမွာက္ေရးဘက္ကရပ္တည္တဲ့ စာေစာင္မွာ အပတ္စဥ္ ေဆာင္းပါးေရးဖို႔ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ကေျပာေတာ့ ေရးျဖစ္ခဲ့တယ္။ 

တကယ္ေတာ့ ေရြးေကာက္ပြဲဆုိတာက လစ္ဘရယ္ ဒီမုိကေရစီအတြက္ ဖယ္ထားလို႔မရတဲ့ကိစၥ၊ ျပည္တြင္း မီဒီယာေတြမွာ ကေလာင္ႀကီးေတြ ေရြးေကာက္ပြဲကို အႀကီးအက်ယ္ ေလာ္ဘီလုပ္ၾကတဲ့အခ်ိန္၊။ ေရြးေကာက္ပြဲ ေဝဖန္ေထာက္ျပတဲ့ စာမူေတြကိုက်ေတာ့ ေဖာ္ျပခြင့္မရတဲ့ အေျခအေန။ 

ကိုယ္က ေခ်ာင္ႀကိဳေခ်ာင္ၾကားက လူမသိသူမသိ စာေရးတဲ့သူ။ ဒါေပမယ့္ တတ္သေလာက္ မွတ္သေလာက္ ျပန္ခုခံခ်င္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ လူသိတဲ့ မီဒီယာကို အားကိုးရတယ္။ ေဒါက္တာလြဏ္းေဆြ ဘေလာ့မွာတင္ေပးဖို႔ ေမတၱာရပ္ေတာ့ တင္ေပးခဲ့တယ္။ 

ဒီမုိကေရစီပ်ဳိးပင္ (၃) - ညီေစာလြင္

ဒီမုိကေရစီပ်ဳိးပင္ အပုိင္း (၂) မွာ အီဂ်စ္မွာ အေရးႀကီးတဲ့ ေတာ္လွန္ေရးအင္အားစုေတြ ညႇိႏႈိင္းဖို႔ အားနည္းခဲ့လို႔ ဒီမုိကေရစီကို ပ်ဳိးေထာင္တဲ့အခ်ိန္မွာ အခက္အခဲေတြ ၾကံဳရတဲ့အေၾကာင္း ေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။ အခု ဒီစာေရးတဲ့အခ်ိန္မွာေတာ့ အီဂ်စ္အေျခအေနက အေတာ္ေလးကို ေျခလြန္လက္လြန္နဲ႔ ပဋိပကၡေတြ ဘယ္အထိ စခန္းသြားဦး၊ ေသြးေတြ ဘယ္ေလာက္ ထြက္ဦးမလဲဆုိတာ မေျပာႏိုင္ပါဘူး။ အခုေတြ႔ေနရတဲ့ အီဂ်စ္အေျခဟာ ဒီတပတ္ ေဆြးေႏြးမယ့္ အေၾကာင္းအရာေတြနဲ႔လည္း ပတ္သက္ေနပါတယ္။ အဓိက ေျပာခ်င္တာက အပိုင္း (၂) မွာ ေဆြးေႏြးခဲ့တဲ့အတုိင္း လူမႈအုပ္စုေတြ အခ်င္းခ်င္းအၾကားမွာ ညႇိႏႈိင္းဖို႔ အေရးႀကီးတဲ့အေၾကာင္းပါ။ လူမႈအုပ္စုေတြလို႔ ေျပာတဲ့အတြက္ ႏုိင္ငံေရး အုပ္စုေတြပါဝင္သလို၊ အရပ္ဘက္ အဖြဲ႔အစည္းေတြလည္း ပါဝင္ပါတယ္။ ဒီႏွစ္မ်ဳိးစလံုးဟာ ဒီမုိကေရစီ တည္ေဆာက္တဲ့ေနရာမွာ အဓိက အုတ္ျမစ္ေတြ၊ မ႑ိဳင္ေတြပါပဲ။ 

အဲဒီေတာ့ ပထမအုတ္ျမစ္ျဖစ္တဲ့ lively civil society ရွင္သန္အားေကာင္းတဲ့ အရပ္ဘက္ အဖြဲ႔အစည္းေတြအေၾကာင္းက စၾကပါစို႔။ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းေတြလို႔ဆိုတဲ့အတုိင္း ကိုယ္ထူကိုယ္ထ ဖြဲ႔စည္းထားတဲ့ လြတ္လပ္တဲ့ လူထုအေျချပဳ အဖြဲ႔အစည္း၊ အသင္းအပင္းေတြကို ဆုိလိုပါတယ္။ အက်ဳိးစီးပြားတူတဲ့ အုပ္စုေတြ၊ စိတ္ဝင္စားမႈတူတဲ့၊ အုပ္စုေတြက လုိအပ္ခ်က္အလုိက္၊ တန္ဖိုးထားမႈေတြအလိုက္ စုေပါင္းဖြဲ႔စည္းထားတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြကို ဆုိလိုပါတယ္။ ဥပမာ အမ်ဳိးသမီးသမဂၢ၊ ဘာသာေရးအဖြဲ႔ေတြ၊ ပညာရွင္အဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ အလုပ္သမား၊ လယ္သမား၊ စသျဖင့္ အသက္ေမြးမႈေတြနဲ႔ဆုိင္တဲ့ အဖြဲ႔ေတြကေန ရပ္ကြက္သာေရး၊ နာေရးအဖြဲ႔ေတြအထိ ပါဝင္ပါတယ္။ ဒုတိယအုတ္ျမစ္ကေတာ့ လြတ္လပ္တဲ့ ႏုိင္ငံေရး အသိုက္အဝန္း(autonomous political society) ေတြပါပဲ။ အစိုးရအာဏာအတြက္ တရားဝင္တဲ့နည္းလမ္း ယွဥ္ၿပိဳင္တဲ့ ႏုိင္ငံေရးပါတီေတြပါ။ 

ထူးအိမ္သင္ရဲ႕အိမ္၊ က်ေနာ့္ရဲ႕အိမ္ (ညီေစာလြင္)

ထူးအိမ္သင္ သီခ်င္းေတြကို ေဝဖန္တဲ့စာတပုဒ္မွာ “ၾကင္နာ၊ ရက္စက္၊ ရီေဝ၊ အိပ္မက္” ဆုိတဲ့ စကားလံုးေတြ ထပ္ေနတယ္လို႔ ေဝဖန္တာ ဖတ္ဖူးတယ္၊ ဟုတ္မယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။

ကိုယ့့္အျမင္ကေတာ့ ထူးအိမ္သင္ သီခ်င္းေတြမွာ “အိမ္လြမ္းစိတ္” ေတြ လႊမ္းမိုးေနတယ္။ ထူးအိမ္သင္ဆုိရင္ ကုိယ့္စိတ္ထဲ ေက်ာပိုးအိတ္တလံုးနဲ႔ အိမ္ကေန ေလလြင့္ထြက္ခြာသြားတတ္တဲ့ သို႔မဟုတ္ အ႐ႈံးေတြေပြ႔ပိုက္ရင္း တေန႔မွာ အိမ္ကိုျပန္လာတတ္တဲ့ လြမ္းတတ္တဲ့ သားဆိုးတေယာက္လုိ႔ပဲ စြဲလမ္းေနခဲ့တယ္၊ ႏွစ္သက္ေနခဲ့တယ္။ 

ဒီလုိနဲ႔ အိမ္ဆုိတာ “ျပန္စရာေနရာ” တခုပဲလို႔ ထင္ခဲ့တယ္။ အျမဲတမ္းေနရင္ အိမ္ဆုိတာ ၿငီးေငြ႔စရာႀကီး။ တခါတေလ ျပန္လာခုိလႈံမွပဲ အိမ္ဆုိတာ ပီပီျပင္ျပင္ “လွ” တယ္လို႔ ထင္ခဲ့တယ္။ ဒီလုိနဲ႔ အလယ္တန္းတက္စႏွစ္ေလာက္မွာ ထင္ပါရဲ႕။ အေစာဆံုး စြဲလမ္းခဲ့ရတဲ့ ထူးအိမ္သင္ရဲ႕ အိမ္ ကေတာ့ အေမ့အိမ္ေပါ့။

ရွစ္ေလးလံုးကေန သင္ခန္းစာ ယူႏုိင္ၾကၿပီလား (ညီေစာလြင္)

ျမန္မာျပည္မွာလည္း ရွစ္ေလးလံုးက ေငြရတုတုိင္သြားၿပီ။ ဒီမုိကေရစီ အေရးေတာ္ပံု မေအာင္ျမင္ရတဲ့ အားနည္းခ်က္ကဘာလဲဆုိတာလည္း သိၾကတယ္။ ဒါေပမယ့္ သင္ခန္းစာယူႏုိင္ၿပီလားဆုိေတာ့ မယူႏုိင္ၾကေသးပါဘူး။ 

ရွစ္ေလးလံုး အေရးေတာ္ပံုနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ ဟံသာဝတီ ဦး၀င္းတင္ ဒီဗြီဘီနဲ႔အင္တာဗ်ဴးမွာ စိတ္ဝင္စားတဲ့ တခ်က္ပါလာတယ္။ အေရးေတာ္ပံု ဘာလို႔မေအာင္ျမင္လဲဆုိေတာ့ စစ္တပ္က အၾကမ္းဖက္တာက အေၾကာင္းတရပ္၊ ေနာက္တရပ္က ဒီမုိကေရစီ အင္အားစုေတြ မညီညြတ္လုိ႔ဆုိတဲ့အခ်က္လို႔ ဆုိတယ္။ အဲဒီတုန္းက ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ေဟာင္း ဦးႏုက သူ႔လက္ထဲကေန ၁၉၆၂ မွာ စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းတာမို႔လို႔ သူသာလွ်င္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ျဖစ္တယ္ဆုိၿပီး စင္ၿပိဳင္အစိုးရ ေၾကညာခဲ့တယ္။ ဦးႏုက ဘယ္သူနဲ႔မွ မတုိင္ပင္ခဲ့ဘူးလို႔ ဦးဝင္းတင္က ဆုိတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဦးႏုကို ဝိုင္းၿပီးကန္႔ကြက္လုိက္ၾကတယ္။ 

ဒီအေၾကာင္းေတြကို လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ေတြမွာ အဲဒီကာလမွာ ျဖတ္သန္းခဲ့တဲ့ ႏုိင္ငံေရးသမားႀကီးေတြဆီကေန မၾကာခဏ ၾကားရတတ္ပါတယ္။ တခ်ဳိ႕က ဦးႏုကို အမွတ္ေပးတာလည္း ရွိပါတယ္။ ႏုိင္ငံေရးသမားႀကီး ဦးႏုက ခင္းလုိက္တဲ့အကြက္ကို ေက်ာင္းသားေတြနဲ႔ တျခားအင္အားစုေတြက အထင္လြဲခဲ့ၾကတယ္လို႔ ဆုိၾကတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဘယ္ေဒါင့္ကၾကည့္ၾကည့္ မညီညြတ္ခဲ့တာက မညီညြတ္ခဲ့တာပါပဲ။ 

ေတာက သပိတ္ (ညီေစာလြင္)

၈၈ မွာ ၿမိဳ႕ေပၚမွာ ဆူပူေနတာနဲ႔ ေက်ာင္းေတြလည္း ပိတ္လုိက္တာဆုိေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ေမာင္ႏွမတေတြ ရြာမွာ ျပန္ေနၾကတယ္။ ၿမိဳ႕ေပၚမွာေတာ့ ဝမ္းကြဲအစ္ကိုေတြက သပိတ္ေခါင္းေဆာင္ေတြ လုပ္ၾကတယ္။ ေခါင္းပတ္အနီေတြ စည္းလို႔တဲ့၊ ၾကားရတယ္။ တေန႔က်ေတာ့ ရြာက က်ေနာ့္အစ္မဆီကို စာပို႔လာတယ္။

“နင္တို႔လည္း သပိတ္လုပ္ၾက၊ မလုပ္ရင္ ငါတုိ႔ လာလုပ္မယ္” ဆ္ုိတာမ်ဳိး ေရးလာတယ္။

ဒါနဲ႔ပဲ ရြာမွာ သပိတ္ေကာ္မတီတခု ျဗဳန္းခနဲေပၚလာတယ္။ ဆယ္တန္းေက်ာင္းသူ က်ေနာ့္အစ္မႀကီးနဲ႔ သူ႔ သူငယ္ခ်င္းတေယာက္ သပိတ္ေခါင္းေဆာင္ လုပ္ၾကတယ္။ က်ေနာ့္ဦးေလးတုိ႔လည္း ရြာကသပိတ္မွာ အရမ္းတက္ႂကြတယ္။ ညဘက္က်ေတာ့ အိမ္မွာ မီးခြက္ကေလးထြန္းၿပီး က်ေနာ့္ အေဖက မိန္႔ခြန္း ေရးေပးတယ္။ အေဖက ေတာေက်ာင္းက ေက်ာင္းဆရာေဟာင္း၊ အေဖေရးေပးတဲ့မိန္႔ခြန္းကို အစ္မႀကီးနဲ႔ သူ႔သူငယ္ခ်င္းက အေျပာက်င့္ၾကတယ္။ အဲဒီတုန္းက က်ေနာ့္ အသက္က ၈ ႏွစ္ဆုိေတာ့ အစ္မႀကီးက အသက္ ၂၀ အရြယ္ေပါ့။

ဆယ္လမြန္ငါးတို႔ အျပန္ (ညီေစာလြင္)

ရန္ကုန္သြားၾကမယ့္ ေက်ာင္းသားတပ္မေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြထဲမွာ တပ္ရင္းမွဴးလို႔ပဲ ေလးစားသမႈနဲ႔ေခၚတဲ့ အာရ္အုိင္တီက ေနာင္ေတာ္ႀကီး တစ္ေယာက္ပါလာတယ္။ သူတုိ႔ အဖြဲ႔ေတြ ခ်င္းမုိင္မွာ တကၠသိုလ္နားမွာ တညတာ တည္းခိုၾကတယ္။ ႏုတ္ဆက္ခ်င္ေပမယ့္ သူတုိ႔ရဲ႕ တန္ဖုိးရွိတဲ့အခ်ိန္ေတြ ဘာမဟုတ္ ညာမဟုတ္ ကိုယ့္အတြက္ အခ်ိန္ေပးရမွာကို အားနာတယ္။ ႀကိဳဖုန္းဆက္ရတယ္။ “လာခဲ့ပါ” ဆုိေတာ့ အားနာနာနဲ႔ သြားရတယ္။

ေရာက္သြားေတာ့ တပ္ရင္းမွဴးကေတာ့ ထံုးစံအတုိင္း ျပံဳးျပံဳးခ်ဳိခ်ဳိ...။ အနားက တေယာက္ကိုလည္း ဗဟိုေကာ္မတီဝင္ လို႔ မိတ္ဆက္ေပးတယ္။ စကားေျပာၾကရင္း “ဒီေနရာက ခ်င္းမုိင္ တကၠသိုလ္နဲ႔႔ ကပ္လ်က္ေလ” လို႔ ေျပာေတာ့ “သိတယ္ေလ၊၊ က်ေနာ္တို႔ ေစာေစာကေတာင္ အနားက ျဖတ္ေလွ်ာက္ၿပီးၿပီ” လို႔ သူတို႔ ႏွစ္ေယာက္စလံုး ျပံဳးစစနဲ႔ ေျပာျပတယ္။ 

“အေရွ႕ဘက္က ျခံစည္း႐ိုေတြက မာလာေဆာင္ဘက္က ျခံစည္း႐ိုးေတြနဲ႔ တူတယ္ဗ်” လို႔ တပ္ရင္းမွဴး မိတ္ေဆြက ထပ္ေျပာတယ္။ ႏွစ္အစိတ္တိတိရွိခဲ့ၿပီဆုိေပမမယ့္ သူတုိ႔ရဲ႕ တကၠသိုလ္အလြမ္းက ပ်ယ္ေသးပံုမရ။ ရန္ကုန္ခရီးဆုိေတာ့လည္း တကၠသိုလ္ဝိညာဥ္ ျပန္ႏုိးေနၾကတယ္ထင္ပါတယ္။ 

ဒီမုိကေရစီပ်ဳိးပင္ (ေပးစာ - ၂) - ညီေစာလြင္

အရင္တပတ္က (Consolidated Democracy) ရင့္က်က္တဲ့ ဒီမုိကေရစီႏိုင္ငံျဖစ္ဖို႔ အေျခအေန သံုးရပ္အေၾကာင္း ေျပာခဲ့တယ္။ ဒီတပတ္မွာ ဒီမုိကေရစီတည္ေဆာက္ေရးမွာ အေရးႀကီးတဲ့မ႑ိဳင္ႀကီး ၅ ရပ္ (တနည္း) အုတ္ျမစ္ႀကီး ၅ ခု အေၾကာင္းကို ဆက္ေျပာဖို႔ပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ ဒီစာေရးတဲ့အခ်ိန္မွာပဲ အီဂ်စ္ႏုိင္ငံကလမ္းေပၚမွာ လူေတြ ဒါဇင္နဲ႔ခ်ီၿပီး ေသဆံုးတဲ့သတင္းနဲ႔ တူနီးရွားမွာ လုပ္ၾကံခံရတဲ့ အတုိက္အခံေခါင္းေဆာင္ရဲ႕ စ်ာပနသတင္းကိုၾကည့္ရင္းနဲ႔ ေျပာစရာေပၚလာလို႔ ေျပာခြင့္ျပဳပါဦး။ 

အာရပ္ေႏြဦးကိုၾကည့္ရင္ ဒီမုိကေရစီတည္ေဆာက္ရတာ ဘယ္ေလာက္ ခက္ခဲသလဲဆုိတာကို ျမင္ႏုိင္ပါတယ္။ အရင္ တပတ္ကေျပာခဲ့သလိုပဲ ဒီမုိကေရစီဆိုတာ ေရြးေကာက္ပြဲေလာက္ပဲ ကြက္ျမင္ေနလို႔မျဖစ္ဘူးဆုိတာကို ထပ္ေျပာခ်င္ပါတယ္။ ဥပမာ အီဂ်စ္မွာ မူဘာရတ္ ျပဳတ္က်သြားတယ္၊ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔တက္လာတဲ့ အစိုးရသက္တမ္းက တႏွစ္ပဲ ခံပါတယ္။ အခုဆုိရင္ တတုိင္းျပည္လံုးမွာလည္း စိတ္ဝမ္းကြဲမႈေတြက ဆုိးရြားေနေတာ့ ဒီမုိကေရစီအနာဂတ္က မေရမရာပါပဲ။ တူနီရွားမွာလည္း ဒီသေဘာပါပဲ။ ၆ လအတြင္းမွာ လုပ္ၾကံခံရတဲ့ အတုိက္အခံပါတီက ေခါင္းေဆာင္ႏွစ္ေယာက္ ရွိသြားၿပီ။ ဒါကိုမေက်နပ္လို႔ တႏုိင္ငံလံုး အံုႂကြေတာ့မယ့္ အေျခအေန ေပၚေပါက္ေနတယ္။ 

ဟံသာဝတီ ဦးဝင္းတင္ (သို႔မဟုတ္) အေရးေတာ္ပံု တပ္သား (ညီေစာလြင္)

“က်ေနာ္ ဘာကို ဆုိလိုသလဲဆုိတာကိုေတာ့ ခင္ဗ်ား နားလည္ေလာက္ပါတယ္” လို႔ ဦးဝင္းတင္က ေျပာတယ္။ သူေျပာတဲ့ (အဂၤလိပ္) စကားက တိုးတုိးညင္သာ...။ တခ်က္တခ်က္လည္း တိမ္ဝင္သြားတတ္တယ္။ အျပင္မွာရြာေနတ့ဲ မိုးစက္ေတြက အိမ္ေခါင္မိုးေပၚကို တေဖ်ာက္ေဖ်ာက္နဲ႔ က်ေနတယ္။ ေနျမင့္လာခ်ိန္မွာေတာ့ မုိးက တျဖည္းျဖည္းေတာ့ အရွိန္ေလွ်ာ့က်စျပဳလာတယ္။ 

“က်ေနာ္က အိုၿပီဗ်၊ မွတ္ဉာဏ္ေတြလည္း မေကာင္းေတာ့ဘူး။ စကားလံုးေတြ၊ အလကၤာေတြ၊ အသံုးအႏႈန္း၊ အတြဲအစပ္၊ အေတြးအေခၚေတြ ေမ့ကုန္တာေတြလည္း အမ်ားႀကီးပဲ” လို႔ ဦးဝင္းတင္က ေျပာတယ္။ 

ဦးဝင္းတင္ဆုိတာက ဝါရင့္သတင္းစာဆရာႀကီး…။ ၁၉၈၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္ေတြမွာ သူရဲ႕ ခၽြန္ျမတဲ့ကေလာင္ဟာ ႏုိင္ငံေရးအေရးေတာ္ပံုမွာ လက္နက္ျဖစ္လာတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔အတူ အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (အန္အယ္ဒီ) ကို ထူေထာင္တယ္။ ျမန္မာျပည္မွာ ႏုိင္ငံေရး ဝ႐ုန္းသုန္းကား ကာလ...။ 

ဦးဝင္းတင္ဟာ အသက္ငယ္ငယ္အရြယ္မွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ဖခင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းနဲ႔ ဆံုခဲ့ဖူးတယ္။ အဲဒီတုန္းကေတာ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းက ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရးတုိက္ပြဲမွာ ဦးေဆာင္ေနတဲ့အခ်ိန္၊ ၁၉၄၇ က်ေတာ့ လုပ္ၾကံခံလုိက္ရတယ္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းနဲ႔ တဒဂၤေလးေတြ႔လိုက္တဲ့ အဲဒီအျဖစ္အပ်က္ကေလးက ဟံသာဝတီ ဦးဝင္းတင္ရယ္လို႔ စာေရးဆရာဘဝကို ပို႔ေဆာင္ေပးလုိက္တယ္လို႔ ဆုိရမွာပါ။ ေနာက္ထပ္ ရာစုႏွစ္ဝက္ေလာက္အၾကာမွာေတာ့ ဦးဝင္္းတင္ဟာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းရဲ႕သမီးနဲ႔ ေရစက္ဆံုရျပန္တယ္။ ဒီတႀကိမ္ကေတာ့ ျမန္မာျပည္မွာ ၁၉၈၈ လူထုဆႏၵျပပြဲေတြ ၾကားထဲမွာ...။ စာေရးဆရာ ဦးဝင္းတင္ကလည္း အေရးေတာ္ပံု တပ္သားျဖစ္ေနၿပီ။ ဒီလုိနဲ႔ လုပ္လက္စအလုပ္ေတြ မၿပီးခင္မွာပဲ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ေရာ၊ ဦးဝင္းတင္ပါ စစ္အစိုးရရဲ႕ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြ ျဖစ္သြားျပန္တယ္။ အဲဒီအခ်ိန္တုန္းက ဦးဝင္းတင္က အသက္ ၆၀၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ၄၄ ႏွစ္။