ႏိုဘယ္ၿငိမ္းခ်မ္းဆု ခ်ီးျမႇင့္ခံရတဲ့ ၁၉၈၉ ႏွစ္ ေငြရတုအျဖင့္ ေအာ္စလို ကိုႂကြေရာက္လာမယ့္ (ေမ ၇-၉) ေန႔ မတိုင္ခင္ကတည္းက တိဘက္ဘုန္းေတာ္ႀကီး ဒလိုင္လားမား အေရးေတာ္ပံုက ေနာ္ေဝးႏိုင္ငံေရးေလာကမွာ ေဟာ့(တ္) ျဖစ္ေနပါတယ္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕ဖိအားေပးမႈေၾကာင့္ ေနာ္ေဝးႏိုင္ငံ လက္ရိွအစိုးရက ဘုန္းေတာ္ႀကီး ဒလိုင္လားမားကို လက္ခံေတြ႔ဆံု ႀကိဳဆိုမွာမဟုတ္ဘူးလို႔ လူသိရွင္ၾကား ေၾကျငာလိုက္ကတည္းက ေနာ္ေဝးျပည္သူေတြရဲ႕ ျပစ္တင္ၿငိဳျငင္မႈကို သက္တမ္း ၆ လေလာက္သာရိွေသးတဲ့ ေအာ္စလို အစိုးရက ရင္ဆိုင္ေနရတယ္။
တေနကုန္ မိုးတဖဲြဖဲြက်ၿပီး ေအးခဲေနတဲ့ရာသီကို အံတုၿပီး ေနာ္ေဝးျပည္သူေတြနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြဟာ မနက္ ၁၀ နာရီကတည္းက ဘုန္းေတာ္ႀကီး တည္းခိုသီတင္းသံုးမယ့္ ဂရင္းဟိုတယ္ေရွ႕မွာ ႀကိဳဆိုဖို႔ စုေဝးေရာက္ရိွေနၾကတယ္။ ဟို္တယ္မ်က္ႏွာမူရာ ပါလီမန္ေရွ႕ ျမက္ခင္းမွာလည္း ဒလိုင္လားမားကို ေထာက္ခံႀကိဳဆိုသူ ႏိုင္ငံေရးအဖဲြ႔အစည္းတခ်ဳိ႕နဲ႔ ရာနဲ႔ခ်ီတဲ့ ျပည္သူေတြဟာ မိုးကာေတြ၊ ထီးေတြ ကိုယ္စီေဆာင္းၿပီး စကားေျပာစင္ေပၚက အစိုးရအေပၚ ေဝဖန္ခ်က္ေတြကို ဆူညံသံမျပဳ အာ႐ံုစိုက္ေနၾကတယ္။ ၿငိမ္သက္စြာနားေထာင္ေနတဲ့ ျပည္သူေတြဟာ သူတို႔သေဘာက်တဲ့ စကားဆို လက္ခုတ္လက္ဝါးတီးၾကတယ္။ ေဝးခနဲ အသံျပဳေထာက္ခံၾကတယ္။
ေဆာင္းပါး ေခါင္းစဥ္ေလးကိုၾကည့္ၿပီး ဘာေတြပါလိမ့္လို႔ ေတြးေနၾကမလားပဲ။ တကယ္ကေတာ့ ခရီးတခုသြားရင္း ေတြ႔ၾကံဳခဲ့ရတာေလးေတြရဲ႕ ေခါင္းစီးေလးေတြကို ေပါင္းစပ္ထားတာပါ။
ခရီးေတြ အမ်ားႀကီးသြားျဖစ္ခဲ့ေပမယ့္ ဒီေဆာင္းပါးနဲ႔ပတ္သက္ေနတဲ့ ၄၈ နာရီ ခရီးေလာက္ ပင္ပန္းတာမရွိခဲ့သလို၊ လမ္းေပၚက သင္ခန္းစာေတြ အမ်ားအျပားရေစခဲ့တဲ့ ခရီးေလးလို႔ဆိုရင္လည္း မမွားပါဘူး။
ဧၿပီလ ၁၉ ရက္ေန႔မွာ လား႐ႈိးမွာ သင္တန္းတခု ေပးျဖစ္ပါတယ္။ ဧၿပီလ ၂၀ ရက္ေန႔ညမွာကက်ေတာ့ သံေတာင္ႀကီးမွာ ပရိသတ္ ၂၀၀၀ ေက်ာ္နဲ႔က်င္းပမယ့္ အမ်ဳိးသမီးမ်ားကို မဲေပးစို႔ ဆိုတဲ့ ကင္ပိန္းကလည္း ရွိပါတယ္။ သြားရမယ့္ေနရာေတြကို ဖိတ္ၾကားခ်က္မ်ားရွိလာရင္ ႏွစ္လ၊ သံုးလေလာက္ ႀကိဳတင္ၿပီး ရက္ေပးစီစဥ္ေလ့ရွိေပမယ့္ ဒီတေခါက္မွာေတာ့ လား႐ႈိးခရီးစဥ္က ၾကားျဖတ္ဝင္လာတာေၾကာင့္ ႀကိဳတင္စီစဥ္မႈအပိုင္းေတြမွာ အားနည္းသြားပါတယ္။
ငယ္ငယ္က ဖတ္ဖူးမွတ္ဖူးတဲ့ စာတိုေပတိုေလးေတြနဲ႔ေရာ၊ ျဖတ္သန္းခဲ့ရေသာ အေတြ႔အၾကံဳမ်ားအရေရာ ဉာဏ္မီသေလာက္ေလး ေတြးၾကည့္ ေငးၾကည့္မိတယ္။
စစ္ေသနဂၤဗ်ဴဟာမွာ တစ္ဖက္နဲ႔ တစ္ဖက္ တုိက္ၾကခိုက္ၾကပေဟ့ ယွဥ္ၾကၿပိဳင္ၾကပေဟ့ဆိုရင္ အင္အား ႀကီးသည္ ငယ္သည္ထက္ “သူလွ်ဳိ” - “သပ္လွ်ဳိ” ေသသပ္ပိုင္ႏိုင္တဲ့သူဟာ အသာစီးသြားတာပဲ။ အနိမ့္ဆံုးေတာ့ တစ္ဖက္သူရဲ႕ တိုက္ကြက္ ဟာကြက္ အေလ့အထ အျပဳအမူေတြကို အက်အန အႏုလံု ပဋိလံု သံုးသပ္ေလ့လာတတ္တဲ့သူက အားသာတာပဲ။
ဥပမာ - ကမာၻေက်ာ္ ေဘာလံုးအသင္းေတြပဲၾကည့္ၾကည့္ လက္ေဝွ႔သမားေတြပဲၾကည့္ၾကည့္ ၿပိဳင္ဘက္ကို ေသခ်ာ ေလ့လာ အထပ္ထပ္ ဆန္းစစ္ၿပီးမွ တုိက္ပြဲဝင္တယ္။
ဘယ္အာဏာရွင္ တိုင္းျပည္မွာပဲၾကည့္ၾကည့္ တစ္ဖက္ အတိုက္အခံထဲကို အာဏာရွင္တို႔က စနစ္တက်နဲ႔ကို သပ္လွ်ဳိ သူလွ်ဳိေတြထည့္ အတိုက္အခံရဲ႕ အျပဳအမူအစီအစဥ္ေတြကို က်က်နန ရီဆာ့ခ်္လုပ္ၿပီး အာဏာတည္တံ့ခိုင္ျမဲေရးကို ကာကြယ္ၾကတယ္။
အမွတ္တရေတြကေတာ့ အမ်ားႀကီးပါ ...။
သူ ေရခ်ဳိးပုံေရခ်ဳိးနည္း နဲ႔ အိပ္ပုံအိပ္နည္း ... ေမးမိတုန္းက အမွတ္တရ ...၊
စကားစပ္မိလုိ႔ တပ္မဟာမွဴး ဘဝက ရွမ္းျပည္ဘက္ စစ္ကူသြားရင္း သူ ၾကံဳဖူးတဲ့ ရွမ္းပ်ဳိျဖဴမ်ား ေရခ်ိဳးပုံနဲ႔ သူ႔ကုိယ္ေတြ႔ ဟာသေတြအေၾကာင္း အမွတ္တရ ...၊ (က်ေနာ္ မေမးဘူးေနာ္ ... သူ႔ဟာသူ ေျပာျပတာ)
လူမ်ဳိး နဲ႔ စာ ... ဘယ္ဟာက ဗမာ ... ဘယ္ဟာက ျမန္မာ ... သူေျပာျပတဲ့ အင္မတန္ လက္ေတြ႔က်တဲ့ သူ႔အယူအဆ ... အမွတ္တရ ...၊
ေန႔လည္ေန႔ခင္း ... အစည္းေဝးနားခ်ိန္ သူ႔အိမ္မွာ တည္ခင္းတဲ့ လက္ဖက္ရည္ၾကမ္းဝိုင္းနဲ႔ ပြာကေညာကိတ္ [ထမင္းခ်ဳိး(ဂ်ဳိး)ေၾကာ္] ဟာသ ... အမွတ္တရ ...၊
သူ န႔ဲ ဗုိလ္လင္းထင္ (အဲဒီတုန္းက KNLA တပ္မဟာ ၅ မွဴး) ရဲ႕ ေကာင္းဘြိဳင္ဇာတ္လမ္းနဲ႔ သူ႔ရဲ႕ ဒုိင္ဗင္တင္လွ ဇာတ္လမ္း ... အမွတ္တရ ...၊
သူ႔ေလွကုိ ေလွၾကံဳလုိက္စီးရင္းနဲ႔ မာနယ္ပုေလာ (Land of Victory) အဝင္ ေသာင္ရင္းျမစ္ေပၚက စစ္ေဆးေရးဂိတ္ (ခ်ံခဲလာzပတုz) [အမွန္ေတာ့ အဓိပၺာယ္က ကရင္လုိ “ေလွအားလုံး ရပ္” ေပါ့ဗ်ာ...။ က်ေနာ္တုိ႔ ေမာင္ေက်ာင္းေတြကေတာ့ ခ်န္ခဲလာပတုတ္ ဆုိၿပီး အလြယ္ေခၚတဲ့ ဂိတ္ေပါ့] မွာ သူ႔ေလွကုိ တာဝန္က်ရဲေဘာ္ေတြက လုိအပ္တဲ့ စာရြက္စာတမ္းမပါလုိ႔ ဖမ္းထားတဲ့အေၾကာင္း အမွတ္တရ .....၊
ဒီတပတ္ ျမန္မာ့အေရး ေဆြးေႏြးသံုးသပ္ခ်က္အစီအစဥ္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ တုိင္းရင္းသားအေရးမွာ တုိင္းရင္းသားေတြနဲ႔ ျမန္မာအစုိးရၾကား ညႇိႏိႈင္းေျဖရွင္းရမယ့္ကိစၥေတြ ရွိေနသလို၊ တဖက္မွာလည္း တိုင္းရင္းသားေတြအခ်င္းခ်င္းၾကားမွာလည္း ျပႆနာေတြ ရွိေနေသးတယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္းအရာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာၿငိမ္းခ်မ္းေရးစင္တာ (Myanmar Peace Center) က အဖြဲ႔ဝင္တဦးျဖစ္သူ ေဒါက္တာမင္းေဇာ္ဦး နဲ႔ ဦးေက်ာ္ဇံသာ ေဆြးေႏြးသံုးသပ္ထားပါတယ္။
ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ပထမဦးဆံုး ေမးခ်င္းတဲ့ေမးခြန္းကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ တုိင္းရင္းသားေတြနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရရွိေအာင္ ႀကိဳးစားေနတာ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးအလားအလာ သိပ္ေကာင္းေနၿပီလို႔ ၾကားလိုက္ရတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ မၾကာခင္မွာပဲ ဧၿပီလ အေစာပိုင္းမွာ ေကအိုင္ေအ/ေကအိုင္အို တို႔နဲ႔ ျမန္မာစစ္တပ္တို႔ရဲ႕အၾကားမွာ တုိက္ပြဲေတြ ျပန္ျဖစ္တယ္ဆိုတာၾကားၿပီးတဲ့ေနာက္ ေကအိုင္အုိ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ဂြမ္ေမာ္ က တိုက္ပြဲတခုစီျဖစ္လုိက္တုိင္း သူတုိ႔ရဲ႕ယံုၾကည္မႈဟာ ျပန္ပ်က္ပ်ယ္သြားတယ္လို႔ သူက စိတ္ပ်က္လက္ပ်က္နဲ႔ ေျပာပါတယ္။ ဆိုေတာ့ ဒီၿငိမ္းခ်မ္းေရးအလားအလာ ေကာင္းတယ္လို႔ ဆုိႏိုင္ပါသလား။ ပံုမွန္ေနျမဲပဲလား။ ေနာက္ဆုတ္ေနပါသလား။
ေဒါက္တာမင္းေဇာ္ဦး ။ ။ လက္ရွိအေနအထားအရ ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ျပည္လံုးကၽြတ္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး သေဘာတူညီခ်က္ဆုိတာ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး မရွိလို႔ဆိုတဲ့အေပၚမွာလုပ္တဲ့ သေဘာေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးက ၁၄ ဖြဲ႔နဲ႔ ရွိထားၿပီးၿပီ။ ျပည္လံုးကၽြတ္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးဆိုတဲ့ဟာကို လုပ္ၿပီဆိုလို႔ရွိရင္ ဒီ ၁၄ ဖြဲ႔တင္မကဘဲ ေကအိုင္အို… တို႔ကိုပါဖုိ႔ ရေအာင္ဆုိတဲ့ တံခါးဖြင့္မယ္ဆုိတဲ့ စဥ္းစားခ်က္ရွိတဲ့အျပင္မွာ ေနာက္တဆင့္က ျပည္လံုးကၽြတ္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးဆိုတာ ႏုိင္ငံေရးတံခါးေပါက္၊ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲအတြက္ တံခါးေပါက္ကို ဖြင့္ေပးတာ ျဖစ္တယ္။
ကိုအုန္းျမင့္ဆိုတာ က်ေနာ္နဲ႔ တရပ္ကြက္ထဲသား။ သူက ကိုရဲ (ရဲလြင္) တို႔၊ ကိုတိုး (ခင္ေမာင္တိုး) တို႔နဲ႔ အရြယ္မကြာဘူး။ ကိုအုန္းျမင့္ မိတ္ဆက္ေပးခဲ့လို႔သာ က်ေနာ္နဲ႔ မဇ်ၥိမလႈိင္းျဖစ္လာမယ့္ လိစၦဝီ (ျပႆနာေကာင္မ်ား) နဲ႔ ရင္းႏွီးခဲ့ရတာ။
ကိုအုန္းျမင့္က က်ေနာ္တို႔ ၆ မိုင္ခြဲအုပ္စုရဲ႕ ညဘက္ အေဆာင္ေတြသြားၿပီး သီခ်င္းဆိုၾကတဲ့အဖြဲ႔ထဲမွာ သူ႔အသံက အေကာင္းဆံုး၊ သူတေယာက္ထဲဆိုၿပီဆိုရင္ အားလံုးက ၿငိမ္ၿပီးနားေထာင္ၾကတာ။ ကိုအုန္းျမင့္ရဲ႕ ညီအငယ္ဆံုး ကိုထြန္းလင္းက ဂစ္တာအတီးေကာင္းတယ္။ စိုင္းထီးဆိုင္၊ စိုင္းဆိုင္ေမာဝ္တို႔ သီခ်င္းေတြဆိုၿပီဆိုရင္ သူ႔အသံနဲ႔လိုက္တယ္။ အဲဒီအခ်ိန္တုန္းက (၁၉၇၉-ေမလ) သူနဲ႔ ခိုင္ထူးရဲ႕ ေတးျမံဳငွက္ အေခြထြက္ၿပီးခဲ့ၿပီ။