လူျမင္မွာ စိုးလို႔ ... (ကာတြန္း ေစာငို)

ႏို႔ဖိုးပ်ဳိ - ၁ (ေအာင္ဦး)

ႏို႔ဖိုးဟာ ပုစၧာတပုဒ္လား 

တကယ္ပဲ ပုစၧာတပုဒ္ဆိုရင္ တြက္ၾကရေတာ့မွာေပါ့။ ဆိုေတာ့ကာ အခိုင္အမာ အေျခအေနနဲ႔ ျဖစ္ႏိုင္ေခ်ရွိတဲ့ အလားအလာေတြက ဘာေတြမ်ားျဖစ္ၾကေလမလဲ။ အဲဒါေတြအေပၚ အေျခခံၿပီးေတာ့ပဲ တြက္ခ်က္ရေတာ့မွာပါ။ 

အခိုင္အမာအေျခအေနအရ က်ေနာ္တို႔တေတြ ႏို႔ဖိုးကို သြားၾကရမယ္။ အဲဒီကမွတဆင့္ တတိယႏုိင္ငံကို ထြက္ၾကရမယ္။ တကယ္လို႔ ႏို႔ဖိုးကိုမသြားဘူးဆိုရင္ ဒုကၡသည္အျဖစ္အသိအမွတ္ျပဳထားတဲ့ အဆင့္သတ္မွတ္ခ်က္ကို ပယ္ဖ်က္မယ္။ ယူအင္အိပ္ခ်္စီအာရ္ (UNHCR) က ထုတ္ေပးထားတဲ့ (ဒုကၡသည္နံပါတ္နဲ႔ ဓာတ္ပံုပါတဲ့) လက္မွတ္ကို ပယ္ဖ်က္ပစ္မယ္။ ဒါဆိုရင္ (၁) ရဲဖမ္းတာကို ခံရမယ္။ (၂) တတိယႏိုင္ငံကိုထြက္ခြင့္လည္း ပ်က္ျပယ္သြားမယ္။ (၃) ထိုင္းႏိုင္ငံထဲမွာ ကိုယ့္နည္းကိုယ့္ဟန္နဲ႔ကိုယ္ ဆက္ရပ္တည္ရမယ္။ 

အဲဒါ တကယ္ပဲလား။ စာရြက္ေပၚမွာပဲ ၿပီးသြားမယ့္ ဥပေဒသစ္တမ်ဳိးလားေပါ့။ ေသြးတိုးစမ္းၾကည့္လို႔မရဘူးလားေပါ့။ မရပါဘူး။ ယူအင္အိပ္ခ်္စီအာရ္႐ံုးမွာ ႏို႔ဖိုးသြားဖို႔ကိစၥနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ရွင္းလင္းပြဲေတြ ရက္ဆက္လုပ္ေပးပါတယ္။ အဲဒီမွာ ခုနကလို ေမးခြန္းမ်ဳိးေတြအပါအဝင္ အသီးသီးအသကေသာ စိုးရိမ္စိတ္ေတြကို သူသူကိုယ္ကိုယ္ ေမးၾကျမန္းၾကေတာ့တာေပါ့။ အေျဖက တခြန္းထဲပါပဲ။ “လံုးဝ မရပါ” တဲ့။ ဒါေၾကာင့္ ေနာက္ကိုေတာ့ ျပန္မဆုတ္ေတာ့ဘူး။ ေရွ႕ကိုပဲ ဆက္တိုးေတာ့မယ္။ ဒီလို ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်ၿပီးတဲ့အခါက်ေတာ့ အေျဖတခုရသလို စိတ္ထဲနည္းနည္းရွင္းသြားတယ္။

ဘယ္ေတာ့ ျပန္မွာလဲ ...? (ကာတြန္း ေအာင္ေမာ္)

ႏို႔ဖိုးပ်ဳိ (ေအာင္ဦး)

ႏို႔ဖိုးအေၾကာင္းေလး ေရးပါအံုးဆိုေတာ့ ဘယ္ကစေရးရင္ေကာင္းမလဲဆိုၿပီး စဥ္းစားရေတာ့တာေပါ့။ အဲဒီလိုလည္း စဥ္းစားလိုက္ေရာ စိတ္ထဲ လြမ္းလိုက္တာဗ်ာ။ အမွတ္ရစရာေတြက အမ်ားႀကီးကိုးဗ်။ ႏို႔ဖိုးက သံုးလေလွ်ာ့ေလွ်ာ့ အခ်ိန္တိုေလး။ ဘာဟုတ္ေသးလို႔လဲ။ 

မဲေဆာက္ (မာနယ္ပေလာ) က ေလးငါးဆယ္ႏွစ္မက အခ်ိန္အရွည္ႀကီး။ အခ်ိန္တင္ ရွည္လွ်ားတာလား ဆိုေတာ့ မကျပန္ဘူး။ ေနာက္ခံကားခ်ပ္က ဒီတသက္ ျပန္မသီႏုိင္ေတာ့တဲ့ ေတး၊ ျပန္မဖြဲ႔ႏိုင္ေတာ့တဲ့ စာ၊ ျပန္မရႏိုင္ေတာ့တဲ့ ဆု၊ ျပန္မမက္ႏိုင္ေတာ့တဲ့ အိပ္မက္။ 

ဟုတ္ပါရဲ႕။ “က်ေနာ္တို႔မွာ မာနယ္ပေလာေတြ အမ်ားႀကီး ရွိခဲ့ဖူးသေပါ့”။ “တံတားႀကီးေအာက္မွာ ေရေတြ အမ်ားႀကီး စီးခဲ့ဖူးသေပါ့”။ 

ဆိုေတာ့ကာ အ႐ုပ္ေတြ၊ အသံေတြ၊ အားလံုး၊ အကုန္လံုး ျမင္ကြင္းက်ယ္ႀကီးေပါ့။ ေထြးေထြးႀကီး လံုးေနတဲ့ခ်ည္ငင္လို အာ႐ံုမွာ အေထြေထြ အျပားျပားနဲ႔ အတိတ္ေတြ။ အရိပ္ေတြလို ပူးတခါ ခြာတလွည့္နဲ႔ ထပ္ခ်ပ္ ကပ္လိုက္ေနၾကတုန္းပဲ။ (က်ေနာ္ ထင္ပါတယ္၊ ဆန္႔လိုက္ရင္ အႏွစ္ ႏွစ္ဆယ္စာေလာက္ရွည္မယ့္ အဲဒီ ခ်ည္အစကို ဆြဲမထုတ္ရဲဘူး။ ကုိယ့္လက္ ကိုယ္မႏိုင္ေသးဘူး။)။ 

ထားေတာ့။ အဲဒါေတြ ေနာက္မွပဲ ဆက္ၾကတာေပါ့။ ခုေတာ့ ႏို႔ဖိုးအေၾကာင္းပဲ ေျပာရေအာင္။ ဒီကပဲ စလိုက္မယ္ဗ်ာ။ 

၂၀၀၅ ခုႏွစ္၊ မတ္လတုန္းက ႏို႔ဖိုးမသြားခင္ အမွတ္မဲ့ေကာက္ျခစ္ခဲ့တဲ့ ကဗ်ာလိုလို ဘာလိုလို စာတိုတစကို ျပန္အမွတ္ရမိတယ္။ 

ဘာတဲ့ ...

လူ ... အေျပးအလႊား 
စိတ္ ... ကစင့္ကလ်ားနဲ႔ 
ဘယ္ေတာ့မ်ားမွ ေဆာက္တည္ရာရပါ့မလဲ။ 

လြတ္ေအာင္သာ ေျပးပါေတာ့ ... (ကာတြန္း ေစာငို)

ေရရွည္တည္တန္႔ခိုင္ျမဲမယ့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္

ဒီတပတ္ ျမန္မာ့မ်က္ေမွာက္ေရးရာ အစီအစဥ္မွာ တိုင္းရင္းသားအင္အားစုေတြႏွင့္အတူ တပ္မေတာ္နဲ႔ အစိုးရကိုယ္စားလွယ္ေတြ ပါဝင္ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကတဲ့ ျမစ္ႀကီးနားေဆြးေႏြးပြဲဟာ ဘယ္ေလာက္ အေရးပါပါသလဲ။ အက်ဳိးရွိမယ့္ ရလဒ္ေတြရွိခဲ့သလားဆိုတာေတြကို ျမန္မာၿငိမ္းခ်မ္းေရးစင္တာ (Myanmar Peace Center) အၾကံေပးပုဂၢိဳလ္ ဦးလွေမာင္ေရႊႏွင့္ ဒီေဆြးေႏြးပြဲကို ကိုယ္တိုင္သတင္းယူခဲ့တဲ့ ကိုေဇာ္ဝင္းလႈိင္တို႔ႏွင့္အတူ ဦးေက်ာ္ဇံသာ ေဆြးေႏြးတင္ျပပါမယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ကိုေဇာ္ဝင္းလိႈင္ ဒီတိုင္းရင္းသားေတြနဲ႔ အစိုးရနဲ႔ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ပဏာမ ေဆြးေႏြးလာၾကတယ္။ အခု အစိုးရဘက္နဲ႔ေတြ႔တယ္။ ဒီေဆြးေႏြးပြဲေတြကို ေတာက္ေလွ်ာက္ျပဳလာၾကတယ္။ ဒီကိစၥေတြကို ဘယ္လိုျမင္သလဲ။ ေအာင္ျမင္တဲ့ ရလဒ္တစံုတရာ ရရွိခဲ့တဲ့ေဆြးေႏြးပြဲလုိ႔ ထင္ပါသလား။

ကိုေဇာ္ဝင္းလိႈင္ ။ ။ ျမစ္ႀကီးနားေဆြးေႏြးပြဲသက္သက္ တခုထဲကိုပဲၾကည့္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ရလဒ္ေကာင္းတခုထြက္တယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ ေျပာလို႔မရဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ဒီေဆြးေႏြးပြဲကေနၿပီးေတာ့ ဒီပူးတြဲေၾကညာခ်က္ဆိုတာ ထြက္လာေပမယ့္လည္း ဒီေၾကညာခ်က္ထဲမွာပါတဲ့ အခ်က္ေတြဟာ အရင္က က်ေနာ္တို႔ သိထားတဲ့အခ်က္ေတြပဲ ျဖစ္ေနတယ္။ ဥပမာ သူတို႔ေၾကညာခ်က္ထဲမွာ အခ်က္ ၆ ခုကို ေဖာ္ျပထားေပမယ့္လဲ၊ အဓိက ပြိဳင့္ ၃ ခုကေတာ့ တႏိုင္ငံလံုး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲေတြအတြက္ သူတို႔ မူေဘာင္ခ်မွတ္ေရး၊ အဲဒီေနာက္ကမွ ေနာက္ဆက္တြဲအေနနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲေတြ က်င္းပသြားေရး ဆိုတာေတြဟာ ဒီအစိုးရနဲ႔ တိုင္းရင္းသားအဖြဲ႔ေတြၾကားထဲမွာ ေဆြးေႏြးတာ တေလွ်ာက္လံုးမွာ ဒီကိစၥေတြဟာ ေျပာလာၾကတာျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒီကေန႔ ျမစ္ႀကီးနားမွာ အဆံုးသတ္သြားတဲ့ ေဆြးေႏြးပြဲကေတာ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ထူးထူးျခားျခား တစံုတရာျပႏိုင္တဲ့ ေဆြးေႏြးပြဲလို႔ေတာ့ ေျပာလို႔မရဘူး။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ဦးလွေမာင္ေရႊ ခင္ဗ်ာ။ အခု တိုင္းရင္းသားကိုယ္စားလွယ္ေတြနဲ႔ ေတြ႔ခဲ့ရတဲ့ ျမစ္ႀကီးနားေဆြးေႏြးပြဲ အခုေလာေလာဆယ္ ၿပီးသြားတဲ့ေဆြးေႏြးပြဲဟာ ဦးလွေမာင္ေရႊတို႔ ေမွ်ာ္မွန္းထားတဲ့အတိုင္း ေအာင္ျမင္မႈေတြ ရလဒ္ေကာင္းေတြ ေပၚထြက္ခဲ့တယ္လို႔ ဆိုႏုိင္ပါသလား။

သူ႔အရပ္နဲ႔ သူ႔ဇာတ္ ... (ကာတြန္း ေစာငို)

ဘာနဂါးမွ မေၾကာက္ဘူး မွတ္၊ ဇာတ္ဓားကို မတုန္ စကၠဴက်ားကို မျဖံဳ (ဟံသာဝတီ ဦးဝင္းတင္)

တစ္တုိင္းတစ္ျပည္လံုး ဖိန္႔ဖိန္႔တုန္ေၾကာက္ေခ်းပါေအာင္ ဟိန္းေဟာက္ မာန္မဲလိုက္တဲ့ ၿခိမ္းေျခာက္သံ ကဲြႀကီး နားနဲ႔ ဆတ္ဆတ္ၾကားလိုက္ၾကရဲ႕ေနာ္။ မၾကားသေနာ္ရယ္လို႔ မရွိရေအာင္ က်ဳပ္က ျပည္သူေတြကို နားကေလာ္လို႔ ေဖာ္ထုတ္ေပးပါရေစဗ်ား။

တစ္ဝါကၽြတ္တြင္းမွာ ဘယာညြတ္ကြင္းက ငါလြတ္ကင္းေအာင္ဟဲ့ဆိုတဲ့ သေဘာေလးလား။ ဝါကၽြတ္မွာ ဆရာဖြတ္ႀကီး အဲေလေယာင္လို႔ ဆရာၾကံ့ႀကီးကို ေတာေျပာေတာင္ေျပာ လုပ္ေအာင္ဆိုတဲ့ သေဘာေလလားေတာ့မသိ။ စစ္အာဏာရွင္ေဟာင္းဆီကို သူ႔တပည့္ရင္းေတြက ေယာဝစန အသံၾကားရေအာင္ ၾသဝါဒခံသြားၾကသတဲ့။ သခြပ္ပင္ရင္းမွာ အလြတ္သဘင္က်င္းေနတဲ့ အသူရာ မင္းတရားႀကီးဆီကို အသူရာေပါက္စနေတြေရာ၊ အသူရာေျမာက္ႂကြႂကြေတြပါ ကန္ေတာ့ပဲြ ဝင္ၾကသတဲ့။

အဲဒီသက္ႀကီးပူေဇာ္ပဲြမွာ စစ္အာဏာရွင္ေဟာင္းႀကီးက ေကာင္းေသာၾသဝါဒစကားေတြကို ေစတနာဗလဝနဲ႔ ေႁခြခ်ေတာ္ မူလိုက္သတဲ့။ လက္ရွိျမန္မာ့ႏိုင္ငံက ျဖစ္ပ်က္ေျပာင္းလဲေနတာေတြကို သူစိတ္ဝင္စားတယ္တဲ့။ မျဖစ္သင့္မျဖစ္ထိုက္တာေတြ မျဖစ္ရေအာင္လို႔ေတာ့ သူ စိုးရိမ္ေနသတဲ့။ သူ႔ရဲ႕စကားက ဒါေလာက္ပါပဲ။

ေျပာေပါင္းမ်ားလို႔ ... ႐ိုးေနၿပီ (ကာတြန္း ေအာင္ေမာ္)

ေႏွာင္ႀကိဳးမဲ့ (အုပ္ႀကီးေဖ)

မရွိလုိ႔မလွဴ မလွဴလုိ႔မရွိ ဆိုတဲ့စကားရပ္ရဲ႕ အနက္အဓိပၸာယ္ကို မည္သို႔ဖြင့္ဆိုိရမည္ကို က်ေနာ္ ေကာင္းစြာ မသိနားမလည္းခဲ့။ အခ်ဳိ႕မွာကား ဓန၊ ပစၥည္း၊ ဥစၥာ ျပည့္စုံေသာ္လည္း တြန္႔တိုႏွေျမာတတ္ၾကသည္။ ေနသာသလို ေနၾကသည္။ တခ်ဳိ႕က မိမိပိုင္ဆိုင္ထားေသာ ပစၥည္းဥစၥာထဲမွ လိုအပ္မည့္ေနရာသို႔ မွ်ေဝ စြန္႔ၾကဲ ေပးကမ္း ေကၽြးေမြး၍ အလွဴဒါနျပဳၾကသည္ကိုလည္း ေတြ႔ၾကံဳခဲ့ရဖူးသည္။ 

က်ေနာ္တို႔ဘဝမွာ ေငြေၾကးဥစၥာ ခ်ဳိ႕တဲ့ေသာေၾကာင့္ လွဴခ်င္ေသာလည္း စိတ္သြားတုိင္း ကုိယ္မပါခဲ့၊ ေငြေၾကးမရွိတဲ့ဘဝမွာ မည္သို႔လွဴႏုိင္မည္နည္း။ ၿခိဳးျခံ ေခၽြတာၿပီး လွဴမယ္ဆုိရင္ ရႏုိင္တာေပါ့ဟု … ေစာဒက တက္ခြင့္ရွိႏုိင္ပါသည္။ လွဴခ်င္ေသာလည္း မလွဴဒါန္းႏုိင္သည့္ဘဝေတြ ရွိေနသည္ဟု ဆိုခ်င္ပါသည္။ 

လူရယ္လို႔ျဖစ္လာရင္ အမ်ားစုက လွဴဒါန္းေပးကမ္းခ်င္ၾကစျမဲျဖစ္သည္။ သုိ႔ေပမယ့္ လက္ထဲမွာ ေငြပိုေငြလွ်ံ ရွိမွျဖစ္မည္။ အပိုေငြေလး လက္ထဲရွိဖို႔ဆိုတာ ဘဝကို လြတ္လပ္စြာ ဖန္းတီးပိုင္ခြင့္ ရွိဖို႔လိုအပ္လိမ့္မည္ဟု ယူဆမိသည္။ က်ေနာ္တုိ႔ဘဝက အေလွာင္ခံငွက္မ်ားပမာ လြတ္လပ္စြာပ်ံ သန္းခြင့္မရွိ ၊အနာဂတ္ ဖန္းတီးခြင့္မရွိ၊ က်ဳံးသြင္းခံၾကရသည့္ ဆင္မ်ားႏွင့္မျခား လူဟုအမည္ နာမတတ္ထား ခံရယုံသာရွိသည္။ ေပးတာယူ၊ ေကၽြးတာစား၊ ခုိင္းတာလုပ္ သူတုိ႔စီမံသမွ် နာခံ ဒီၾကားထဲ အေနတတ္ဖို႔ကလည္း အေရးႀကီးသည္။ မေနတတ္၍ အေသၾကပ္ခဲ့သည့္သူေတြကလည္း ျမင္ကြင္းတဆုံး ေတြ႔ခဲ့ဖူးသည္။ ေသခ်ာစဥ္းစား ၾကည့္ျပန္ေတာ့လည္း သဘာဝေတာ့ က်သားရယ္ ... ... ကုိယ္စုိက္တဲ့ အပင္ကိုယ္ ျပန္ရိတ္ရတာ ဘယ္သူမျပဳ မိမိမႈရယ္လို႔ ယိုးမယ္ဖြဲ႔ယံုသာ ရွိေတာ့သည္။